2026 yaz sezonu, havacılık sektörü için yoğun bir dönem olmaya devam ederken, havayolları artan uçuş talebiyle birlikte teknik arızalar ve yedek parça tedarikindeki zorluklarla mücadele ediyor. Sektörün önde gelen yedek parça platformlarından Locatory tarafından açıklanan veriler, bu durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. Özellikle plansız bakım gerektiren parça arayışlarındaki keskin artış, havayollarının operasyonel dayanıklılığını zorluyor.
Yedek Parça Kıtlığı ve Yükselen AOG Riskleri
Locatory verilerine göre, Haziran ayında plansız bakım gerektiren parçalara yönelik arama trafiği bir önceki aya kıyasla yüzde 42 oranında ciddi bir artış gösterdi. Aynı dönemde, piyasada bulunamayan parça oranındaki yüzde 3,5'lik yükseliş, tedarik zincirindeki baskının somut bir göstergesi. Bu durum, havacılık terminolojisinde "Aircraft on Ground" (AOG) olarak bilinen, uçağın teknik bir arıza nedeniyle yerde kalması durumlarının maliyetini ve sıklığını artırıyor.
Uzmanlar, yüksek yolcu doluluk oranları, yeni nesil uçak teslimatlarındaki kronik gecikmeler ve havayollarının sınırlı yedek kapasitesi gibi faktörlerin, teknik aksaklıklara karşı tolerans marjını daralttığını belirtiyor. Bu koşullar altında, en küçük bir arıza bile operasyonel aksaklıklara ve önemli maliyetlere yol açabiliyor.
Motor Bileşenlerinde Kritik Tedarik Sorunları
Locatory CEO'su Toma Matutyte, özellikle ömür sınırlı parçalar, döner (rotable) ekipmanlar ve yüksek basınç türbini (HPT) bileşenleri gibi kritik motor parçalarına olan talebin belirgin şekilde arttığına dikkat çekti. Matutyte, yedek parçaya erişimdeki zorlukların AOG sürelerini uzatarak havayollarının finansal risklerini yükselttiğini vurguladı.
Küresel çapta yaklaşık 18 bin 100 uçaklık devasa bir teslimat bekleme listesi bulunması, havayollarını Boeing 737NG ve Airbus A320ceo gibi eski nesil uçakları planlanandan daha uzun süre filolarında tutmaya itiyor. Bu durum, doğal olarak plansız bakım ihtiyaçlarını ve dolayısıyla yedek parça talebini artırıyor.
Sektördeki en büyük parça sıkıntısı, dünyanın en yaygın motor ailelerinden biri olan CFM56'da yaşanıyor. Özellikle yüksek basınç türbini diskleri, türbin milleri, kompresör spool'ları ve hidromekanik üniteler, tedariki en güç parçalar arasında başı çekiyor. Bunun yanı sıra, CFM LEAP motorlu yeni nesil uçakların daha kapsamlı bakım periyotlarına girmesi ve Pratt & Whitney GTF motorlarında devam eden uzun bakım süreleri de yedek motor ve parça sıkıntısını derinleştiriyor.
Bu zorlu tablo karşısında havayolları, sadece daha fazla yedek parça stoklamak yerine, olası AOG durumlarında en hızlı tedarikçiye ulaşmayı sağlayacak yeni planlama stratejileri geliştiriyor. Sektör temsilcileri, yaz sezonu operasyonlarının kesintisiz devamı için hızlı parça tedariki ve etkin bakım planlamasının her zamankinden daha kritik bir öneme sahip olduğunu belirtiyor.
