ABD'de hava trafiğini ülke genelinde felç eden ve on binlerce uçuşu etkileyen teknik arızanın ana nedeni Ulaştırma Bakanı Sean Duffy tarafından açıklandı. Bakan Duffy, sorunun eski bakır hatlardan fiber optik altyapıya geçiş sürecinde yaşanan bir güncelleme hatası veya yönlendirici (router) arızasından kaynaklandığını belirtti. Bu kritik aksaklık, Federal Havacılık İdaresi (FAA) tarafından uygulanan ülke çapında uçuş durdurma kararının ardından havayolu operasyonlarında büyük çaplı bir kaosa yol açmıştı.
Arızanın Kaynağı: Yönlendirici Aşırı Yüklenmesi
Bakan Duffy'nin açıklamalarına göre, hava trafik kontrol sistemindeki aksaklığın temelinde, bakır altyapının fiber optik sisteme dönüştürülmesi sırasında değiştirilen bir yönlendiricinin (router) ağdaki diğer yönlendiricilere aşırı miktarda veri göndermeye başlaması yatıyor. Bu durum, iletişim ağında ciddi bir aşırı yüklenmeye ve dolayısıyla hava trafik kontrol sisteminin işleyişinde aksaklıklara neden oldu. Yapılan incelemelerde, yüklenici firmanın kurulumda hata yapıp yapmadığı veya kullanılan ekipmanlardan birinin arızalanıp arızalanmadığı detaylı olarak araştırılıyor.
Uçuş Durdurma Kararı ve Geniş Çaplı Etkileri
ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), ülke genelindeki havalimanlarında uyguladığı uçuş durdurma kararını 13 Kasım Cuma günü yerel saatle 20.15'te kaldırdı. Yaklaşık beş saat süren bu zorunlu duraklama, havayolu operasyonlarını derinden etkiledi. 14 Kasım Cumartesi günü yayımlanan raporlara göre, arızanın yol açtığı toplam iptal sayısı 12 bin 500'ü aşarken, Cumartesi günü de 2 bin 500'den fazla uçuşun daha iptal edildiği ve yüzlerce uçuşta gecikmelerin devam ettiği bildirildi. Cuma günü yaşanan aksaklıklar sırasında yaklaşık 10 bin uçuş da gecikme yaşadı. FAA, sistemlerin kapsamlı testlerden geçirilerek güvenilirliğinin doğrulandığını belirtse de, uçak ve ekiplerin farklı havalimanlarında kalması nedeniyle uçuş programlarının tamamen normale dönmesinin zaman alacağını ifade etti.
Siber Saldırı İhtimali Dışlandı, Altyapı Modernizasyonu Vurgusu
ABD İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, olayın bir siber saldırıdan kaynaklandığına dair herhangi bir bulguya rastlanmadığını açıkladı. Ayrıca, arızanın FAA'nın yeni yapay zeka destekli hava trafik yönetim sistemiyle bağlantılı olmadığı da teyit edildi. Ulaştırma Bakanı Duffy, bu olayın ABD'nin hava trafik kontrol altyapısının kapsamlı bir şekilde yenilenmesi gerektiğine dikkat çekti. Mevcut sistemin benzer aksaklıklara karşı savunmasız olduğunu ve gelecekte yeni kesintilerin yaşanabileceğini vurgulayan Duffy, altyapı modernizasyon çalışmalarının önemini bir kez daha gözler önüne serdi. Bakır haberleşme hatlarının fiber optik altyapıyla değiştirilmesi çalışmalarının ilk aşamasının Aralık 2028'e kadar tamamlanması hedefleniyor. Bu olay, havacılık sektöründe dijital dönüşümün ve altyapı güvenliğinin ne denli kritik olduğunu bir kez daha gösterdi.
