ABD Hazine Bakanlığı, 8 Eylül 2026 tarihinde İran havacılık sektörüne yönelik geniş kapsamlı yeni yaptırımlar açıkladı. Bu yaptırım paketi, 27 İran havayolu şirketi dahil olmak üzere toplam 36 hedefi kapsarken, özellikle İran'ın uzun menzilli taşıyıcısı Mahan Air'in en az üç Boeing 777 tipi geniş gövdeli uçağı üçüncü ülkeler üzerinden nasıl filosuna kattığına dair detayları gün yüzüne çıkardı. Bu hamle, ABD'nin İran'ın havacılık kapasitesini kısıtlama çabalarında yeni bir aşamayı temsil ediyor.
İran Havacılık Sektörüne Yönelik Yeni Yaptırım Dalgası
ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), 8 Eylül'deki bu adımı, 24 Ağustos 2026'da duyurulan yeni havacılık sektörü belirlemesi kapsamında uygulanan ilk havayolu yaptırım dalgası olarak nitelendirdi. Bakanlık, yaptırım listesine alınan 27 taşıyıcının İran'ın kalan aktif havayolları olduğunu belirtti. Bu havayolları arasında Iran Aseman Airlines, Qeshm Air, Zagros Airlines, Kish Airlines, Saha Airlines, Taban Airlines, Ata Airlines ve Iran Air Tour gibi önemli isimler yer alıyor. Özellikle Saha Airlines, daha önce Ekim 2024'te Avrupa Birliği tarafından Rusya'ya silah transferleri nedeniyle yaptırım uygulanan üç İranlı taşıyıcıdan biriydi. OFAC ayrıca, İran ile ilgili üç havacılık yetkisini askıya aldı. Bu yetkiler, İran hava sahası üzerindeki uçuşları ve ABD menşeli veya ABD kontrolündeki ticari uçakların ABD dışındaki havayolları tarafından İran'a uçuş izinlerini kapsıyordu. Hazine Bakanlığı, havacılık güvenliğiyle ilgili talepleri ise vaka bazında değerlendireceğini bildirdi.
Mahan Air'in Boeing 777 Filosunu Genişletme Yöntemleri Ortaya Çıktı
Yaptırım duyurusu, ABD'nin Batı yapımı uçakların İran'a tedarikine yönelik kısıtlamalarına rağmen Mahan Air'in uzun menzilli filosunu nasıl genişletmeye devam ettiğine dair önemli bilgiler sundu. Hazine Bakanlığı, söz konusu üç Boeing 777 uçağının emekliye ayrılmış bir filodan geldiğini ve Birleşik Arap Emirlikleri ile Umman üzerinden yönlendirildiğini açıkladı. Bu uçaklar, Sharjah merkezli ECT Aviation Support tarafından tutulurken geçici tesciller aldı. Süreçte, Türkiye merkezli Sky Phoenix Hava Yolları Taşımacılığı Ticaret Limited Şirketi ikinci bir aracı olarak görev yaptı. Bu rotanın, Mahan Air'e yapılan önceki transferlerle benzerlik gösterdiği belirtildi. OFAC, bu transferlerdeki rolleri nedeniyle hem ECT Aviation Support'a hem de Sky Phoenix'e yaptırım uyguladı. Ayrıca, ECT'nin Mısırlı sahibi ve CEO'su Ibrahim Ali Mohamed Mohamed Mahran, şirketin Birleşik Krallık iştiraki ECT Aviation Support LTD ve Hazine Bakanlığı'nın Sharjah firmasına ait uçakları işlettiğini belirttiği BAE merkezli Aerobravo Airplane Management and Operation LLC de yaptırım listesine alındı. ECT Aviation Support, 6 Temmuz 2026'da yaptığı bir açıklamada eski Saudia 777'lerinin İran'a transferinde herhangi bir rolü olduğunu kamuoyuna açıkça reddetmişti.
Mahan Air'in uluslararası uçuşlarına hizmet veren dört kargo taşıyıcısı ve genel satış acentesi de yaptırım kapsamına alındı. Bunlar arasında Türkiye'den S Sistem Lojistik ve Mes Cargo, Malezya'dan Icargo ve Kazakistan'dan Tour Invest bulunuyor. Hazine Bakanlığı, S Sistem'in insansız hava aracı bileşenleri ve İran'a yönelik endüstriyel ekipman sevkiyatlarını koordine ettiğini belirtti. Hazine Bakanı Scott Bessent, belirlenen taşıyıcılarla iş yapan şirketlerin "küresel finans sisteminden dışlanma" riskiyle karşı karşıya kalacağı uyarısında bulundu. Aynı gün, Mali Suçları Uygulama Ağı (FinCEN) da bankaları İran havacılık tedarik faaliyetlerini bildirmeye çağıran paralel bir uyarı yayınladı. Bakan Bessent, 2 Eylül 2026'da havayolları ve kiralama şirketlerinin yaptırım hedefi olarak inceleme altında olduğunu belirtmişti.
