ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, 30 Eylül 2026 tarihinde Washington'da yaptığı açıklamada, ülkenin yeni uçakların sertifikasyon süreçlerini kısaltmayı hedeflediğini duyurdu. Bakan Duffy, mevcut uzun onay sürelerinin gelecekteki yatırımları caydırabileceği ve Amerikalı üreticileri Çin karşısında rekabet dezavantajına sokabileceği konusunda uyarılarda bulundu. Bu açıklama, havacılık sektöründe büyük yankı uyandırdı ve ABD'nin küresel rekabetteki konumunu güçlendirme arayışını gözler önüne serdi.
Sertifikasyon Süreçlerindeki Gecikmeler ve Etkileri
Bakan Duffy, havacılık sektöründeki önemli uçak üreticilerinin yeni tasarımlarının mevcut sertifikasyon süreçleri nedeniyle engellendiğini belirtti. Reuters'ın aktardığına göre Duffy, "Güvenli havacılığı sağlamamız gerekiyor, ancak daha hızlı hareket edemez miyiz?" diyerek, on yıl sürebilecek projelerin finansmanı konusunda yatırımcıların isteksiz davranabileceği endişesini dile getirdi. Bu durum, özellikle yüksek maliyetli ve uzun vadeli havacılık projeleri için kritik bir engel teşkil ediyor ve inovasyonun önünü tıkama potansiyeli taşıyor.
FAA'dan Hızlandırma Adımları ve Boeing MAX 10 Gecikmesi
ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), ulaşım kategorisindeki uçakların ve itki sistemlerinin sertifikasyon süresini ve maliyetini azaltmayı amaçlayan değişiklikleri Haziran 2026'da önerdi. Bu öneri, yaygın olarak kullanılan muafiyetleri, özel koşulları ve eşdeğer güvenlik seviyesi bulgularını doğrudan düzenlemelere dahil etmeyi öngörüyor. Bakan Duffy'ye göre bu adım, üreticilerin ve FAA'nın ajans tarafından zaten bilinen tasarım özellikleri için tekrar tekrar ayrı onay süreçlerinden geçme ihtiyacını azaltacak. FAA, bu değişikliklerin güvenlik standartlarını korurken, ABD gerekliliklerini Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA) standartlarına yaklaştıracağını ve böylece her iki düzenleyici kurumun birbirlerinin ürünlerini onaylamasını kolaylaştıracağını ifade etti.
Duffy'nin hızlandırma çağrısı, Boeing'in 737 MAX 10 modelinin sertifikasyonunda yaşanan yeni bir gecikmenin ardından geldi. FAA, 28 Eylül'de, yakın zamanda ortaya çıkan bir yazılım sorunu çözülene kadar uçağın onayını erteleyeceğini açıklamıştı. Ajans, söz konusu yazılımın pas geçme (go-around) sırasında pilot iş yükünü artırabileceğini belirtmişti. Ancak Bakan Duffy, 30 Eylül'deki açıklamasında, bu sorundan kaynaklanan mevcut bir güvenlik endişesi görmediğini ifade etti.
FAA'nın önerdiği sertifikasyon değişiklikleri, kabin iç mekanları, acil çıkışlar ve işaretler, yakıt deposu yanıcılık değerlendirmeleri, ön cam görüş mesafesi ve basınç düşürme standartları gibi geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Ayrıca, güç kolları veya itki ters çeviricilerin güvenli olmayan kullanımına karşı korumaları da ele alıyor. Ajans, önerinin Havacılık Kural Koyma Danışma Komitesi ve Ulusal Ulaştırma Güvenliği Kurulu'nun tavsiyelerini ve 2024 FAA Yeniden Yetkilendirme Yasası'ndaki bir gerekliliği içerdiğini bildirdi. Bu adımlar, ABD havacılık sektörünün küresel rekabetteki konumunu güçlendirme ve inovasyonu teşvik etme hedefinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
