Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), Avrupa Birliği Komisyonu'nun Avrupa Emisyon Ticaret Sistemi'ni (EU ETS) Avrupa sınırları ötesine genişletme önerisine yönelik derin hayal kırıklığını dile getirdi. On yıldan fazla bir süre önce itibarsızlaşmış bir yaklaşım olarak nitelendirilen bu adım, havacılık sektöründe ciddi endişelere yol açtı.
IATA Genel Direktörü Willie Walsh, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "AB tarihi bir hatayı tekrarlıyor. Bunun sonuçları zararlı olacak; uluslararası alanda toprak dışılık konusunda husumet tohumları ekecek, küresel dekarbonizasyonu yavaşlatacak ve Avrupa rekabetçiliğini zayıflatacak. Bedelini ise Avrupalı seyahat edenler ve işletmeler ödeyecek" ifadelerini kullandı. Walsh, bu genişlemenin havacılık sektörünün sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşma çabalarını sekteye uğratabileceği ve bölgesel ayrışmalara yol açabileceği uyarısında bulundu.
AB'nin 'Tarihi Hatası' ve Küresel Etkileri
Havacılık sektörünün küresel doğası göz önüne alındığında, emisyon azaltım mekanizmalarının uluslararası düzeyde uyumlu olması büyük önem taşıyor. IATA, AB'nin kendi bölgesel sistemini sınır ötesine taşıma girişiminin, küresel bir mekanizma olan Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) tarafından geliştirilen Karbon Ofsetleme ve Azaltma Şeması (CORSIA) ile çeliştiğini belirtiyor. CORSIA, havacılık emisyonlarını küresel ölçekte yönetmek için tasarlanmış, geniş kabul görmüş bir çerçeve sunarken, AB'nin bu tek taraflı adımı, küresel iş birliğini baltalama riski taşıyor.
Birlik, AB'nin enerjisini ve kaynaklarını EU ETS'yi genişletmek yerine, CORSIA'yı daha da başarılı kılmaya odaklaması gerektiğini savunuyor. Bu durum, havacılık sektörünün uzun vadeli karbon nötr hedeflerine ulaşması için kritik bir öneme sahip. Toprak dışı uygulamaların, uluslararası ilişkilerde gerilime neden olabileceği ve havacılık operasyonlarının karmaşıklığını artırabileceği geçmiş deneyimlerle sabit.
Alternatif Çözümler ve IATA'nın Çağrısı
IATA, emisyon azaltımında daha etkili yolların mevcut olduğunu vurguluyor. Sürdürülebilir Havacılık Yakıtları (SAF) için teşviklerin artırılması ve SAF'lar için bir "defter ve talep" (book-and-claim) sisteminin etkinleştirilmesi gibi adımların umut vadedebileceği belirtiliyor. Ancak IATA, bu tür mekanizmaların başarısı için detayların kritik olduğunu, doğru bir şekilde tasarlanmaları gerektiğini ifade ediyor.
Willie Walsh, IATA'nın Avrupa politika yapıcılarıyla daha etkili bir yaklaşım geliştirmek üzere temas halinde olacağını bildirdi. Bu yaklaşımın, toprak dışı uygulamalardan kaçınmayı, CORSIA'ya tam destek vermeyi ve Sürdürülebilir Havacılık Yakıtları için somut teşvikler sunmayı içermesi bekleniyor. Bu sayede, havacılık sektörünün çevresel sorumluluklarını yerine getirirken, küresel rekabetçiliğin korunması ve seyahat maliyetlerinin makul seviyelerde tutulması hedefleniyor.
