Fransız havayolu Air Lib filosunda uzun yıllar görev yapmış olan McDonnell Douglas DC-10-30 tipi yolcu uçağı F-GTLY, ticari uçuş hayatını noktaladıktan sonra bile havacılık dünyasındaki izlerini taşımaya devam ediyor. Bu emektar geniş gövdeli uçak, Küba'nın başkenti Havana'daki José Martí Uluslararası Havalimanı'nda titizlikle muhafaza edilerek havacılık tarihinin yaşayan bir parçası olarak varlığını sürdürüyor.
Havacılık Tarihinde Uzun Bir Yolculuk
F-GTLY tescilli uçak, 29 Nisan 1976 tarihinde üretim bandından çıktı. Üretici seri numarası (MSN) 46954 ve line number 227 ile dikkat çeken bu DC-10-30, ilk olarak Yeni Zelanda bayraklı Air New Zealand filosuna ZK-NZS tesciliyle katıldı. Takip eden yıllarda ise Malezya'dan Malaysia Airlines, Amerika'dan National Airlines, Şili'den LAN Chile ve İskandinavya'dan SAS ile Scanair gibi farklı kıtalardan birçok önemli havayolunun operasyonlarında aktif rol oynadı.
Uçağın Fransız havacılığıyla tanışması 1990 yılında Air Outre Mer filosuna katılmasıyla başladı ve bu dönemde F-ODLY tescilini aldı. 1992'de AOM French Airlines bünyesine geçen uçak, 5 Mayıs 2000 tarihinde ise F-GTLY tesciliyle AOM operasyonlarına devam etti. Son olarak 1 Ekim 2001'de Air Lib filosuna dahil olan F-GTLY, şirketin uzun menzilli uçuş ağında kritik bir rol üstlenen DC-10-30'lar arasında yerini aldı. Airfleets kayıtları da bu geçişi teyit etmektedir.
Küba Bağlantısı ve Son Durak Havana
F-GTLY'nin Air Lib döneminin sonlarına doğru Küba ile özel bir ilişkisi ortaya çıktı. Uçak, Küba ulusal havayolu Cubana tarafından kiralanarak Kanada'nın Montreal şehri ile Küba arasındaki seferlerde kullanıldı. Havacılık arşivlerinde yer alan bilgilere göre, 31 Ocak 2003 tarihinde Montreal-Pierre Elliott Trudeau Havalimanı'nda görüntülenen F-GTLY, Cubana'nın kiralık operasyonlarında aktif olarak görev yapıyordu. O dönemde Air Lib filosunda bulunan 11 adet DC-10-30 tipi uçaktan üçünün Cubana'ya kiralandığı da kayıtlara geçmiştir.
Ticari operasyonlarının sona ermesinin ardından F-GTLY, Mart 2003'ten itibaren Havana'daki José Martí Uluslararası Havalimanı'nda muhafaza altına alındı. Güncel uçak kayıtları, uçağın havalimanında bir "eğitim aracı" (training aid) olarak korunduğunu belirtiyor. 2004 yılında çekilen fotoğraflar da uçağın Air Lib renkleriyle Havana'da bulunduğunu belgelemektedir. Yaklaşık 50 yıllık bir geçmişe sahip olan bu DC-10-30, bir zamanlar Avrupa'nın uzun menzilli yolcu taşımacılığında kilit rol oynayan üç motorlu geniş gövdeli uçakların günümüze ulaşan nadir örneklerinden biri olarak havacılık tutkunları için önemli bir miras niteliği taşıyor. Uçağın Air New Zealand'dan Air Lib'e, farklı kıtalardaki havayollarından Cubana operasyonlarına uzanan hikayesi, küresel havacılık sektörünün çok uluslu ve dinamik yapısını da gözler önüne sermektedir.
