Brezilya'nın havacılık sanayii için dönüm noktası niteliğinde bir gelişme yaşandı. Embraer tarafından 7 Ekim 2026 tarihinde yapılan duyuruya göre, Brezilya'da monte edilen ilk Gripen E savaş uçağı, ilk uçuşunu başarıyla tamamladı. Bu önemli adım, uçağı Brezilya Hava Kuvvetleri'ne teslimat öncesindeki üretim uçuş testi ve kabul kampanyası sürecine soktu.
São Paulo eyaletindeki Gavião Peixoto'da bulunan Embraer'in endüstriyel kompleksinden havalanan jetin kokpitinde bir Saab test pilotu yer aldı. Embraer yetkilileri, uçuş sırasında uçağın ana sistemlerinin ve uçuş karakteristiklerinin kontrol edildiğini, kalan kabul çalışmaları için kritik veriler toplandığını belirtti. Brezilya Hava Kuvvetleri envanterine FAB 4109 tescil numarasıyla kaydedilen bu uçak, F-39E olarak adlandırılıyor. Uçağın 25 Mart 2026 tarihinde Gavião Peixoto'da düzenlenen ve Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva'nın da katıldığı bir törenle hangardan çıkarıldığı biliniyor.
Yerel Üretim Kapasitesi Olgunlaşıyor
Bu ilk uçuş, mevcut sözleşme kapsamında Brezilya'da üretilecek olan 15 adet Gripen E savaş uçağının ilki olması açısından büyük önem taşıyor. Saab'ın Havacılık iş alanı başkanı Marcus Wandt, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Bu ilk uçuş, Brezilya'daki Gripen üretiminin yeni bir olgunluk seviyesine ulaştığını gösteriyor," ifadelerini kullandı. Kabul testlerinin tamamlanmasının ardından uçak, Brezilya Hava Kuvvetleri'ne teslim edilecek ve ülkenin Gripen filosuna ev sahipliği yapan Goiás eyaletindeki Anápolis Hava Üssü'nde bulunan Birinci Hava Savunma Grubu'na katılacak.
Brezilya Hava Kuvvetleri ile 2014 yılında imzalanan sözleşme, toplam 36 adet Gripen savaş uçağını kapsıyor: 28 adet tek kişilik Gripen E ve 8 adet çift kişilik Gripen F. Embraer'in açıklamalarına göre, teslimatlar 2020 yılında başlamış olup, 7 Ekim'deki duyuruya kadar on adet uçağın teslimatı gerçekleştirilmişti. Öte yandan, Brezilya için ilk Gripen F uçağı, Saab'ın İsveç'teki Linköping tesisinde 2 Haziran 2026 tarihinde hangardan çıkarılmıştı.
Ek Gripen Tedariki İçin Müzakereler Sürüyor
İlk Brezilya yapımı Gripen E'nin ilk uçuşu, Brezilya ve İsveç arasında ek Gripen savaş uçakları tedariki için yürütülen müzakerelerin devam ettiği bir döneme denk geldi. İki ülkenin savunma bakanları, 4 Haziran 2026 tarihinde Stockholm'de yayımladıkları ortak bildiride, mevcut sözleşmede yapılacak bir değişiklik ve ek 20 adet Gripen E/F uçağının satın alınması konusunda müzakerelerin sürdüğünü belirtmişlerdi.
Farnborough Uluslararası Havacılık Fuarı'nda 21 Temmuz 2026 tarihinde Embraer ve Saab, bu ek 20 uçağın potansiyel olarak Gavião Peixoto'da, Saab'ın Linköping'deki nihai montaj hattına paralel olarak üretilmesi için bir Niyet Anlaşması (Heads of Agreement) imzalamıştı. Şirketler o dönemde, ilgili anlaşmayı 2026 yılı içinde sonuçlandırmayı hedeflediklerini açıklamışlardı. Embraer'e göre, yeni sözleşmelere yönelik müzakereler halen devam etmekte. Saab, bu planlanan genişlemeyi, Kasım 2025'te Kolombiya için 17 uçak ve 30 Haziran 2026'da duyurulan Ukrayna için 16 adet yeni üretim Gripen E savaş uçağı gibi yeni siparişlerin ardından Gripen E/F'ye yönelik artan küresel talebe bağlamıştı.
