Bulgaristan'ın başkenti Sofya'da, havacılık operasyonları için hayati önem taşıyan Küresel Konumlandırma Sistemi (GPS) frekanslarını bastıran güçlü bir sinyal karıştırıcının (jammer) etkisiz hale getirildiği bildirildi. Bulgaristan Ulusal Güvenlik Ajansı (DANS), İletişim Düzenleme Komisyonu (CRC) ve Sofya İçişleri Müdürlüğü ile ortaklaşa yürütülen operasyonla, 21 Ağustos 2026 tarihinde bu cihazın tespit edilerek devre dışı bırakıldığını duyurdu. Cihazın, başkentin Dragalevtsi bölgesindeki "yoğun korunan bir kompleks" içinde bulunduğu belirtildi.
DANS tarafından yapılan açıklamaya göre, söz konusu jammer sadece Sofya Havalimanı (SOF) çevresindeki GPS frekanslarını değil, aynı zamanda Sofya üzerinde uçan hava araçları ve televizyon kuleleri tarafından kullanılan frekansları da etkiliyordu. Ancak ajans, cihazın tipi, sahibi veya operatörü hakkında herhangi bir detay vermezken, olayla ilgili herhangi bir tutuklama yapıldığını da açıklamadı.
Havacılık Operasyonları ve Güvenlik Etkilenmedi
Bulgaristan Ulaştırma ve Haberleşme Bakanı Georgi Peev, bTV'ye yaptığı açıklamada, 21 Ağustos 2026'da meydana gelen parazitlenmenin anında tespit edildiğini belirtti. Bakan Peev, uydu navigasyonunun etkilendiğini ve uçuş yönetiminde bir miktar tesir oluştuğunu ancak uçuş güvenliğinin hiçbir şekilde tehlikeye girmediğini vurguladı. Etkilenen hava araçlarının, uydu tabanlı navigasyon sistemlerinden Bulgaristan'ın geleneksel karasal seyrüsefer yardımcıları (navaids) ağına başarıyla geçtiği ifade edildi. Hava trafik kontrolörlerinin parazitlenmeyi rapor etmesi üzerine DANS ve CRC, kaynağı tespit etmek ve etkisiz hale getirmek için harekete geçti.
Sofya Havalimanı basın ofisi de 21 Ağustos 2026 tarihinde Bulgar Haber Ajansı (BTA) aracılığıyla yaptığı açıklamada, havalimanı operasyonlarının etkilenmediğini ve uçuşların tarifeli olarak devam ettiğini bildirdi. Ticari pilot ve havacılık gazetecisi Aleksandar Bogoyavlenski ise Bulgar Ulusal Radyosu'na (BNR) yaptığı açıklamada, Sofya'dan kalkan ve buraya iniş yapan uçakların en az üç gün, hatta muhtemelen daha uzun süredir GPS sorunları yaşadığını ve sinyalin neredeyse sürekli olarak kaybolduğunu belirtti. Bogoyavlenski, uçakların geleneksel navigasyon sistemlerine dönmesi sayesinde herhangi bir uçuş güvenliği sorunu veya gecikme yaşanmadığını ekledi. Bogoyavlenski, Sofya üzerinde birkaç gün süren bu tür bir parazitlenmenin emsalsiz olduğunu, ancak daha kısa veya aralıklı olayların daha önce de rapor edildiğini ifade etti.
Geçmişteki Benzer Olaylar ve Sektörel Tepkiler
Bu olay, Sofya bölgesinde daha önce de rapor edilen GPS/GNSS parazitlenmelerini akıllara getirdi. Açık kaynak izleme hesabı GiamMa, uçaklardan elde edilen GPSJam verilerini kullanarak, başkent üzerinde 1 Ağustos 2024'te ve yine Ekim 2024'te olası parazitlenme anormallikleri bildirdi. GPS World ise Aralık 2024'ten Ocak 2025'e kadar Sofya ve çevresinde parazitlenme yaşandığını rapor etmişti. Ancak bu önceki gözlemlerin hiçbiri, Dragalevtsi'de bulunan jammer ile ilişkilendirilmedi.
Bulgaristan'ın başka bölgelerinde de GNSS parazitlenmeleri yaşanmıştı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'i taşıyan bir uçak, 31 Ağustos 2025'te Plovdiv'e yaklaşırken GPS karıştırmasıyla karşılaşmıştı. Bulgar yetkililer o olayda Rusya'nın parmağı olduğundan şüphelenmişti, ancak DANS, Sofya'da bulunan cihazla ilgili herhangi bir tarafı işaret etmedi.
Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO), Ekim 2025'te süregelen parazitlenmeler nedeniyle Rusya ve Kuzey Kore'yi kınamış, Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA) ve Eurocontrol ise Mart 2026'da ortak bir eylem planı yayımlamıştı. Bu durum, GPS/GNSS parazitlenmelerinin küresel havacılık için giderek artan bir endişe kaynağı olduğunu ortaya koymaktadır.
