Çin'in yerli uçak üreticisi Commercial Aircraft Corporation of China (COMAC) tarafından geliştirilen dar gövdeli yolcu uçağı C919, uluslararası sivil havacılık sahnesinde önemli bir eşiği aşmaya hazırlanıyor. 12 Ağustos tarihinde ilk uluslararası tarifeli ticari seferini gerçekleştirecek olan C919, Air China tarafından Pekin Başkent Uluslararası Havalimanı (PEK) ile Moğolistan'ın başkenti Ulan Batur arasındaki hatta her gün karşılıklı olarak uçacak. Bu gelişme, COMAC'ın küresel pazardaki rekabet hedefleri açısından stratejik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Air China'dan yapılan açıklamaya göre, C919, 12 Ağustos itibarıyla Pekin'den yerel saatle 15.00'te kalkacak ve 17.15'te Ulan Batur'a varacak. Dönüş seferi ise 18.30'da başlayıp 20.35'te Pekin'e iniş yapacak. Havayolu şirketi, bu yeni uluslararası hat için bilet satışlarının başladığını duyurdu.
Çin'in Küresel Havacılık Vizyonunda Yeni Adım
Airbus A320neo ve Boeing 737 MAX ailelerine doğrudan rakip olarak konumlandırılan C919 programı, 2008 yılında başlatılmıştı. İlk uçuşunu Mayıs 2017'de başarıyla tamamlayan uçak, Eylül 2022'de Çin Sivil Havacılık İdaresi (CAAC) tarafından tip sertifikasını almıştı. İlk ticari operasyonunu ise Mayıs 2023'te China Eastern Airlines ile Şanghay-Pekin hattında gerçekleştiren C919'lar, bugüne dek China Eastern Airlines, Air China ve China Southern Airlines filolarına katılarak Çin iç hatlarında yoğun bir şekilde kullanılmaya devam ediyor.
Pekin-Ulan Batur hattının seçimi, havacılık uzmanları tarafından stratejik bir hamle olarak yorumlanıyor. Kısa menzilli bu uluslararası hat, C919'un sınır ötesi operasyon kabiliyetini ve güvenilirliğini uluslararası kamuoyuna göstermesi açısından büyük önem taşıyor. COMAC'ın bu operasyonla, uçağın uluslararası pazardaki itibarını artırmayı ve gelecekte farklı ülkelerde de kullanımının önünü açmayı hedeflediği belirtiliyor.
Avrupa Pazarı İçin Sertifikasyon Süreci ve Gelecek
C919'un Avrupa pazarına giriş yapabilmesi için Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA) tarafından verilecek tip sertifikasını alması gerekiyor. EASA test pilotları Şanghay'da doğrulama uçuşları gerçekleştirmiş olsa da, kurum, uçağın tasarım, aviyonik sistemler, uçuş kontrol sistemleri ve yazılımının Avrupa standartlarına uygunluğuna yönelik kapsamlı incelemelerin tamamlanmasının üç ila altı yıl daha sürebileceğini öngörüyor. Bu durum, C919'un Avrupa sertifikasını 2028-2031 döneminden önce almasının pek mümkün olmadığını gösteriyor. Sertifika alınmadan Avrupa'daki havayolu şirketlerinin uçağı ticari olarak işletmesi mümkün olmayacak.
Sektör kaynaklarına göre, Çin'in yakın zamanda bazı Airbus uçaklarının ticari hizmete girişine yönelik idari onay süreçlerini yavaşlatması, C919'un Avrupa sertifikasyon sürecine ilişkin müzakerelerde bir baskı unsuru olarak değerlendirilmişti. Ancak Airbus Üst Yöneticisi (CEO) Guillaume Faury, Çinli yetkililerle yapılan görüşmelerin ardından bu idari gecikmelerin giderildiğini ve uçak teslimatlarının yeniden başladığını açıklamıştı.
COMAC, C919 ailesinin daha kısa gövdeli yeni bir varyantı olan C919-600 üzerinde de çalışmalarını sürdürüyor. Şanghay'da yüksek hızlı taksi ve fren testlerini başarıyla tamamladığı bildirilen bu varyantın geliştirme sürecinin planlanan takvim doğrultusunda devam ettiği belirtiliyor.
