Dassault Aviation, Fransız Hava Kuvvetleri'nin talebi doğrultusunda geliştirilen Rafale F5 savaş uçağı standardını herhangi bir yabancı ortak olmaksızın ilerletme kararı aldı. Şirket, bu "süper Rafale" olarak adlandırılan platformun ihracat pazarına ancak 2035 yılından itibaren sunulabileceğini duyurdu. Bu stratejik hamle, Birleşik Arap Emirlikleri ile teknoloji transferi şartları üzerindeki anlaşmazlıklar nedeniyle 2025 Aralık ayında sona eren ortak geliştirme görüşmelerinin ardından geldi.
F5: Bir 'Süper Rafale' Ne Sunuyor?
Dassault Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Eric Trappier'in BFM Business'a yaptığı açıklamalara göre, Rafale F5, mevcut modelin yazılım ve silah güncellemelerinin ötesine geçerek önemli yapısal değişiklikler içeriyor. Bu yeni standart, uçağın motorunu, radarını, elektronik harp süitini ve nükleer silah kapasitesini tamamen dönüştürüyor. Ayrıca, F5'in en dikkat çekici özelliklerinden biri, nEUROn demonstratöründen türetilen insansız bir savaş dronu ile birlikte görev yapacak olmasıdır. Bu insansız hava aracı, 2033'ten itibaren keşif ve penetrasyon görevlerinde Rafale'in önünde uçarak, otonom kontrolü insan karar döngüsüyle birleştirecek, dahili yük bölmesine sahip olacak ve tehditlere göre evrilebilecek bir mimari sunacak.
Motor tarafında ise Safran, 2025 Haziran ayında tanıttığı M88 T-REX ile mevcut M88 motoruna kıyasla %20 daha fazla, yani dokuz metrik ton art yakıcılı itki gücü hedefliyor. Bu yeni motor, mevcut boyutları ve modüler mimariyi korurken, F5'in yeni sensörler, elektronik harp sistemleri ve daha ağır silahların ağırlığını kaldırabilmesi için gerekli itki marjını sağlayacak. Safran, motorun kalifikasyon takviminin F5'in planlanan hizmete giriş tarihiyle uyumlu olduğunu belirtiyor. F5'in ayrıca, 2035'ten itibaren ASMPA-R'nin yerini alacak olan ASN4G hipersonik füzeyi taşıması planlanıyor ve bu nükleer görev, uçağın 2033-2035 hizmete giriş hedefini belirliyor. Dassault, 2026 Temmuz ayında F5 için pilot arayüzüne otonomi ve yapay zeka ekleyen bir sanal asistan geliştirdiğini de açıklamıştı.
Geliştirme Süreci ve Sektörel Bağlam
Rafale F5'in geliştirme sürecinin tek başına yürütülmesi kararı, Fransa'nın gelecekteki hava muharebe kapasitesi konusundaki stratejik bağımsızlığını vurguluyor. Birleşik Arap Emirlikleri'nin teknoloji transferi şartları nedeniyle ortak geliştirme için teklif ettiği 3.5 milyar Euro'luk katkının geri çekilmesi, Dassault'yu bu yola itti. F5, aynı zamanda, Berlin ve Paris'in 2026 Haziran ayında Gelecek Muharebe Hava Sistemi (FCAS) projesinin insanlı savaş uçağı bileşenini, Dassault ve Airbus arasındaki endüstriyel iş payı anlaşmazlıkları nedeniyle sonlandırmasının ardından Fransa'nın öncelikli muharebe hava programı haline geldi.
Eric Trappier, bu gelişmeleri değerlendirirken, tek bir ulusal ana yüklenici modelini yeniden savundu. "Eğer tek bir üreticiyle uçak yapmayı zaten biliyorsak, neden bir uçak inşa etmek için bir sermaye grubu oluşturalım?" sözleriyle bu görüşünü pekiştirdi. Ancak iş birliğine açık olduklarını ve bunu teklif edeceklerini de ekledi. Fransa'nın 2026 Temmuz ayında kabul edilen güncellenmiş askeri programlama yasası, yaklaşık 20 Rafale uçağının teslimatını 2031-2032'den 2033-2034'e erteleyerek, bu uçakların doğrudan F5 standardında üretilmesini sağlayacak.
