ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) tarafından 13 Kasım Cuma günü ülke genelinde uygulanan uçuş kalkış durdurma kararının ardındaki teknik krizin telsiz kayıtları kamuoyuna yansıdı. Yaklaşık 4,5 saat süren ve binlerce uçuşun iptaline yol açan bu büyük operasyonel aksaklık, hava trafik kontrolörleri ile pilotlar arasında yaşanan ciddi iletişim sorunlarını ve ABD'nin eskiyen hava trafik kontrol altyapısının zafiyetlerini bir kez daha gözler önüne serdi.
İletişim Problemleri ve Telsiz Kayıtları
CNN tarafından yayımlanan hava trafik kontrol ses kayıtları, krizin başlangıcından hemen önce Chicago Hava Trafik Kontrol Merkezi'nde yaşanan dikkat çekici olayları ortaya koydu. Kayıtlara göre, American Airlines'ın 2774 sefer sayılı uçuşu ile kontrolörler arasında iletişimde aksaklıklar yaşandı. Bir kontrolör, uçağın telsiz sistemindeki mikrofonun takılı kaldığından şüphelenerek "American 2774, sanırım mikrofonunuz takılı kaldı?" şeklinde seslendi. Uçaktan gelen yanıtta ise "2774, sizi duyuyoruz. Sesiniz kesik kesik geliyor" ifadeleri yer aldı. Kontrolörün defalarca denemesine rağmen net bir iletişim kurulamadığı ve uçağın iki farklı frekans arasında geçiş yapması nedeniyle parazit oluştuğu değerlendirmeleri kayıtlarda yer aldı. Bu konuşmalar, ülke genelindeki uçuş durdurma kararından önce dahi sahadaki iletişim sorunlarının boyutunu gözler önüne serdi.
Sosyal medyada paylaşılan diğer kayıtlarda da kontrolörlerin frekans sorunlarından bahsettiği, hatta Southwest Airlines'ın 1742 sefer sayılı uçuşuna yeni bir frekans bulma sözü verdiği görüldü. Daha da endişe verici olanı ise, bazı kontrolörlerin sadece frekanslarda değil, uçakların bir kontrolörden diğerine devredilmesini sağlayan otomasyon sistemlerinde de sorunlar yaşadığını belirtmesiydi. Kayıtlardaki "Tüm frekansları ve devir işlemleriyle uçuş şeritlerine ilişkin otomasyonu kaybettik" ifadesi, sorunun hava trafik yönetiminin temel koordinasyon mekanizmalarına kadar uzandığını gösterdi.
Sistemsel Zafiyetler ve Altyapı Tartışması
Associated Press'in (AP) aktardığı bilgilere göre, ABD genelindeki 22 bölgesel hava trafik kontrol merkezinin 17'sinde sistem istikrarsızlığı yaşandı. Bu merkezler, uzun mesafeli uçuşlarda uçakların bir kontrolörden diğerine kesintisiz devredilmesini ve radar bilgilerinin doğru aktarılmasını sağlıyor. FAA yetkilileri, yaşanan sorunun tam bir iletişim kesintisi olmadığını, bazı telsiz frekansları ve radar bağlantılarının çalışmaya devam ettiğini ancak sistem genelinde bir istikrarsızlık olduğunu açıkladı.
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy'nin açıklamaları, krizin temel nedenini ortaya koydu: eski bakır kabloların fiber optik altyapıyla değiştirilmesi sırasında yaşanan teknik sorunlar, FAA'nın eski iletişim sistemlerinde istikrarsızlığa yol açtı. FAA'nın 15 Kasım'daki açıklamasında, sistemin her 4-5 saniyede yaklaşık 1.000 bağlantı denemesiyle karşı karşıya kaldığı belirtildi. İlk incelemelerde Teksas'taki Amarillo radar sahası ile Arkansas'taki El Dorado radyo iletişim sahası olası kaynaklar olarak belirlendi. Özellikle El Dorado'da, FAA'nın hizmet sağlayıcısı L3Harris tarafından yeni bir router kurulumu üzerinde çalışıldığı aktarıldı. FAA, ilgili noktaların sistemden izole edilmesi ve benzer özelliklere sahip yaklaşık 60 router üzerinde önlem alınmasının ardından sistemin istikrara kavuştuğunu duyurdu. Kurum ayrıca olayın bir siber saldırıdan kaynaklandığına dair herhangi bir bulguya rastlanmadığını da ekledi.


