Finlandiya Hava Kuvvetleri, 19-27 Kasım 2026 tarihleri arasında gerçekleştireceği yılın ana tatbikatı "Protective Fence 26" kapsamında, 20 adet F/A-18 Hornet savaş uçağını askeri hava üsleri, sivil havalimanları ve bir otoyol şeridi dahil olmak üzere geniş bir alana dağıtacak. Yaklaşık 4.100 personelin ve 40'tan fazla hava aracının katılımıyla icra edilecek bu kapsamlı tatbikat, NATO müttefiklerinin de desteğiyle Finlandiya'nın dağınık konuşlanma doktrinini bir kez daha gözler önüne serecek. Tatbikatın ana aşaması olan 22-24 Kasım 2026 tarihleri arasında uçuş operasyonları kesintisiz olarak devam edecek.
Müttefik Katılımı ve Geniş Operasyon Alanı
Protective Fence 26 tatbikatına Hollanda Kraliyet Hava ve Uzay Kuvvetleri'ne ait F-35A'lar Rissala'dan, Fransız Hava ve Uzay Kuvvetleri'ne ait Rafale'ler Rovaniemi'den ve İsveç Hava Kuvvetleri'ne ait Gripen'ler ise Kuzey İsveç'teki Kallax Hava Üssü'nden görev yapacak. İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri, ABD Hava Kuvvetleri ve Virginia Hava Ulusal Muhafızları da uzman personel desteği sağlayacak. Tatbikat, Finlandiya ve İsveç'teki 10 farklı harekat üssünün yanı sıra Kuopio yakınlarındaki Jännevirta otoyol şeridini de kullanacak. Bu şerit, Otoyol 9 üzerinde yer almakta olup, 18-25 Kasım 2026 tarihleri arasında sivil trafiğe kapatılacak. Uçaklar ayrıca Rovaniemi, Rissala, Tikkakoski ve Pirkkala'daki ana askeri üslerin yanı sıra Oulu ve Kajaani'deki sivil havalimanlarından da kalkış ve iniş yapacak. Jännevirta yedek iniş şeridi, Avrupa Birliği sivil-askeri çift kullanımlı gereksinimlere uyarlanarak modernize edildi ve bu proje AB'nin Askeri Hareketlilik programı kapsamında 25.13 milyon Euro fon aldı.
Dağınık Konuşlanma Doktrini ve F-35 Entegrasyonu
Finlandiya'nın dağınık konuşlanma doktrini, ülkenin Nisan 2023'te NATO'ya katılmasından çok önce, 1960'lara kadar uzanan köklü bir geçmişe sahip. Finlandiya Hava Kuvvetleri Harekat Başkanı Albay Vesa Mäntylä, Ukrayna'daki savaş tecrübesinin savaş uçağı filosunu dağıtmanın önemini daha da vurguladığını belirtti. Bu doktrin, ana üslerin hasar görmesi durumunda bile operasyonel kalmayı sağlarken, NATO'nun Çevik Muharebe İstihdamı (ACE) konseptinin de merkezinde yer alıyor. Finlandiya'nın bu alandaki tecrübesi, diğer NATO hava kuvvetlerinin ilgisini çekmekte; örneğin, Virginia Hava Ulusal Muhafız ekibi, Fin ACE taktiklerini incelemek üzere Protective Fence 25'i gözlemlemişti.
Finlandiya'nın kendi F-35A'ları Protective Fence 26'ya katılmayacak olsa da, ilk iki uçak 18 Eylül 2026'da Rovaniemi'ye ulaşarak Hornet filosundan F-35'e geçiş sürecini başlattı. Lapland Hava Kanadı'nın 2028 başlarında ilk operasyonel kabiliyete ulaşması ve sadece F-35'lerle görev yapması planlanıyor. Modernize edilmiş Jännevirta otoyol şeridi, Finlandiya'nın gelecekteki F-35 üslerinden birinin yanına konumlanıyor. ABD Hava Kuvvetleri'ne ait F-35A'lar 4 Eylül 2024'te Ranua'daki Hosio otoyol şeridine, Hollanda Kraliyet Hava Kuvvetleri F-35A'ları ise Mayıs 2025'teki Baana 25 tatbikatında benzer operasyonlar gerçekleştirerek F-35A'nın Fin yollarından operasyon yapma yeteneğini kanıtlamıştı. Albay Mäntylä, Hollanda'nın F-35 tecrübesinin Finlandiya için dersler sunduğunu, Finlandiya'nın ise dağınık operasyonlardaki uzmanlığını paylaşabileceğini ifade etti.
