Fransa'da havacılık sektörünü yakından ilgilendiren tarihi bir karara imza atıldı. Air France'ın uzun yıllar görev yapmış kabin memurlarından Sophie Lainault'un meme kanseri, Bayonne Adli Mahkemesi tarafından mesleki hastalık olarak kabul edildi. Temmuz 2026 başında verilen bu karar, havacılık tarihinde bir ilk olma özelliği taşıyor ve kabin personelinin çalışma koşullarının sağlık üzerindeki etkilerine dair önemli bir tartışmayı beraberinde getiriyor.
1989-2019 yılları arasında Air France bünyesinde kabin memuru ve kabin amiri olarak görev yapan 59 yaşındaki Lainault, 30 yıllık kariyerinde 12 bin 600 saati aşkın uçuş gerçekleştirdi. Bu uçuş süresinin 6 bin 500 saatten fazlasının gece uçuşlarından oluşması, mahkemenin kararında kilit rol oynayan faktörlerden biri oldu.
Mahkemenin Kararındaki Temel Faktörler
Bayonne Adli Mahkemesi'nin sosyal işler birimi, Lainault'un hastalığının mesleki bağlantısını değerlendirirken üç ana faktöre odaklandı: gece çalışması, uçuş sırasında maruz kalınan iyonlaştırıcı radyasyon ve pasif içicilik. Mahkeme, Lainault'un hastalığını açıklayabilecek başka bir genetik yatkınlık veya yaşam tarzı faktörünün bulunmadığına özellikle dikkat çekti. Air France uçaklarında 2000 yılına kadar sigara içilmesine izin verilmesi gerçeği de pasif içicilik faktörünü destekleyen önemli bir detay olarak kayıtlara geçti.
Fransa'da meme kanseri, resmi mesleki hastalıklar listesinde yer almadığı için, hastalığın meslekle doğrudan bağlantısının ayrıca kanıtlanması gerekiyor. Lainault'un başvurusu öncesinde iki bölgesel komite, bu bağlantının yeterince ortaya konulamadığı gerekçesiyle talebi reddetmişti. Ancak yaklaşık iki buçuk yıl süren hukuki mücadelenin ardından gelen bu mahkeme kararı, önceki değerlendirmelerin aksine, mesleki bağlantıyı güçlü buldu.
Havacılık Sektörü İçin Emsal Niteliğinde Bir Karar
Bu karar, sadece Sophie Lainault için değil, benzer çalışma koşullarına sahip binlerce kabin personeli için de büyük önem taşıyor. Lainault'un avukatı ve kendisine destek veren CFDT sendikası, kararın diğer kadın kabin personelinin de benzer başvurular yapmasının önünü açabileceğini belirtti. Karara itiraz edilmemesi halinde hüküm kesinleşecek ve havacılık sektöründe mesleki hastalık tanımlamaları açısından yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.
Fransa Halk Sağlığı Kurumu'nun da mesleki hastalıkların, çalışanların iş ortamındaki fiziksel, kimyasal ve diğer mesleki risklere maruz kalmasıyla bağlantılı olabileceğini belirtmesi ve gece çalışmasının Fransız iş mevzuatında mesleki risk faktörleri arasında sayılması, mahkemenin kararının sağlam temellere dayandığını gösteriyor. Bu gelişme, küresel havacılık otoriteleri ve havayolları için kabin personelinin sağlığına yönelik risk değerlendirmelerini yeniden gözden geçirme ihtiyacını gündeme getirebilir.
