Havacılık ve savunma sanayinin önde gelen aktörlerinden GE Aerospace, ABD Savunma İnovasyon Birimi (DIU) tarafından verilen kritik bir sözleşmeyle, Mach 5 hızına ulaşabilen hava fırlatmalı hipersonik test aracı Derecho'nun geliştirilmesi görevini üstlendi. Bu önemli proje, Pentagon'un Hipersonik ve Yüksek Kadanslı Havadan Test Yetenekleri (HyCAT) programı kapsamında, yeni nesil savunma teknolojilerinin test edilmesinde kilit bir rol oynayacak.
Derecho adı verilen sıvı yakıtlı test aracı, bir roket güçlendirici ile GE Aerospace'in çift modlu ramjet teknolojisiyle güçlendirilmiş bir seyir aracını bir araya getirecek. Çift modlu ramjet motoru, hem geleneksel ramjet hem de scramjet olarak işlev görebilme yeteneği sayesinde, süpersonik ve hipersonik hız aralıklarında geniş bir yelpazede operasyon yapabiliyor. Bu teknoloji, yanma için atmosferik oksijeni kullanarak araca kendi oksitleyicisini taşıma yükünü ortadan kaldırıyor; bu da potansiyel olarak daha fazla yakıt veya faydalı yük taşımasına olanak tanıyor.
GE Aerospace, son sözleşmenin, aracın tam entegrasyonu ile ana alt sistemlerin ilk yeterlilik ve bileşen seviyesi testlerini finanse edeceğini belirtti. Şirket, sözleşmenin maliyetini açıklamadı ancak bu yatırımın, hız ve ölçekte yeni nesil kabiliyetlerin ilerletilmesi için hipersonik testlerdeki ivmelenmenin kritik olduğunu vurguladı.
Hipersonik Testlerde Hız ve Maliyet Avantajı
Pentagon'un HyCAT programı, hipersonik uçuş testlerinin sıklığını artırmayı ve maliyetini düşürmeyi hedefliyor. Bu girişim, deneysel itki sistemleri, sensörler, iletişim ekipmanları ve güdüm teknolojilerini hipersonik hızlarda taşıyabilecek test araçlarının geliştirilmesini destekliyor. GE Aerospace'in Edison Works Başkan Yardımcısı ve Genel Müdürü Steve “Doogie” Russell, bu tür hipersonik testlerdeki ivmelenmenin, yeni nesil kabiliyetleri hızla ve ölçekli bir şekilde ilerletmek için hayati önem taşıdığını ifade etti. Russell, DIU ile yapılan bu çalışmanın, yıllara dayanan yatırım ve ilerlemelerin bir devamı olduğunu ve ulusal savunma önceliklerini desteklemek üzere esnek, duyarlı bir test çözümü sunmaktan gurur duyduklarını ekledi.
GE Aerospace, HyCAT projesi üzerindeki çalışmalarına 2023 yılında, 2022'de bünyesine kattığı Innoveering şirketi aracılığıyla başlamıştı. DIU, başlangıçta Innoveering'i, Specter Aerospace ve Starfighters International'ın desteğiyle uygun maliyetli, hava fırlatmalı ve hava soluyan bir hipersonik test yatağı geliştirmesi için seçmişti. Proje, 2024'te alt sistem iyileştirmeleri ve değerlendirmeleri ile ilerlemiş, 2025'te ise tüm aracın ön tasarım incelemesine ulaşmıştı.
İlk Uçuş 2028 Hedefi ve Gelecek Teknolojiler
GE Aerospace, Derecho'nun ilk uçuşunu 2028 yılında gerçekleştirmeyi hedefliyor. Bu test aracı, şirketin sıvı yakıtlı çift modlu ramjet teknolojisini ilk kez uçuş koşullarında sergilemesi için önemli bir fırsat sunacak. Derecho'nun başlangıçtaki konfigürasyonunda, GE Aerospace'in gelecekteki hipersonik motorlar için geliştirdiği dönen patlamalı yanma sistemi (rotating detonation combustion system) yer almayacak; ancak bu teknolojinin test platformunun sonraki versiyonlarına eklenebileceği belirtiliyor.
Şirket, hipersonik alandaki deneyimini daha önce de kanıtlamıştı. Eylül 2025'te, Pentagon tarafından finanse edilen Atmosferik Hava Soluyan Sistem Testi programı kapsamında, Starfighters Aerospace tarafından işletilen bir F-104 uçağı üzerinde katı yakıtlı bir ramjetin uçuş testlerini başarıyla tamamlamıştı. Ayrıca, GE Aerospace ve Lockheed Martin, Ocak 2026'da sıvı yakıtlı dönen patlamalı ramjetin yer testlerini tamamlamış ve bu teknolojinin hipersonik füzelerin daha fazla yakıt veya faydalı yük taşıyarak daha uzağa uçmasını sağlayabileceğini belirtmişti. Bu yeni sözleşme, GE Aerospace'in hipersonik teknolojilerdeki lider konumunu pekiştiren stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.
