Suriye ve Rusya Federasyonu arasında yaklaşık 18 ay süren yoğun müzakereler sonucunda, Suriye'nin stratejik Lazkiye bölgesinde yer alan Hmeymim tesislerinin geleceğine dair önemli bir mutabakata varıldı. Var olan anlaşma çerçevesinde, tesisin sivil havacılıkla ilgili bölümlerinin yönetiminin aşamalı olarak Suriye yönetimine devredileceği, askeri bölümlerin ise ortak eğitim ve yeterlilik merkezlerine dönüştürüleceği açıklandı. Bu gelişme, bölgedeki havacılık dinamikleri açısından yeni bir dönemin başlangıcını işaret ediyor.
Hmeymim'in Sivil Havacılık Entegrasyonu ve Geçiş Süreci
Suriye Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, Şam ve Moskova yönetimleri arasında Hmeymim Hava Üssü ve Tartus'taki Rus askeri tesislerinin statüsüne ilişkin kapsamlı bir uzlaşma sağlandı. Bu mutabakatın en dikkat çekici maddelerinden biri, Hmeymim'deki sivil nitelikteki havalimanı tesislerinin kademeli olarak Suriye'nin sivil havacılık altyapısına entegre edilmesi kararı oldu. Bu entegrasyon sürecinin yaklaşık üç ay içerisinde tamamlanması öngörülüyor. Böylece, Lazkiye ve çevresindeki sivil hava ulaşımının yeniden Suriye'nin ilgili ulusal kurumlarının idaresine geçmesinin önü açılmış olacak. Suriye Sivil Havacılık Genel Otoritesi'nin son dönemde ülkedeki havalimanı yönetimlerini merkezileştirme ve operasyonları uluslararası standartlara uygun hale getirme çabaları, bu devir teslimle birlikte daha da anlam kazanıyor. Ülkenin güncel elektronik havacılık bilgi yayınları (AIP) da sivil havacılık altyapısındaki yeniden düzenlemeyi teyit ediyor.
Rusya'nın Askeri Varlığı Yeniden Şekilleniyor
Anlaşma sadece sivil havacılık tesislerinin devrini kapsamakla kalmıyor, aynı zamanda Rusya'nın Suriye'deki askeri varlığının niteliğinde de önemli bir dönüşümü beraberinde getiriyor. Rusya tarafından kullanılan askeri alanların, yeni düzenleme kapsamında ortak eğitim ve yeterlilik merkezlerine dönüştürülmesi planlanıyor. Bu durum, Rusya'nın Suriye'den tamamen çekilmesi anlamına gelmiyor; aksine, Moskova'nın ülkedeki askeri varlığının biçiminin ve kullanımının yeniden yapılandırıldığı şeklinde yorumlanıyor. Aralık 2024'te Beşşar Esed yönetiminin devrilmesinin ardından Rusya'nın Suriye'deki askeri geleceği belirsiz hale gelmiş, bu da müzakerelerin yoğunlaşmasına neden olmuştu. Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara da temmuz ayında yaptığı açıklamada, Rusya ile Hmeymim ve Tartus'taki askeri tesislerin geleceğine ilişkin görüşmelerin sürdüğünü ve Rusya'nın askeri varlığının sınırlandırılması konusunda anlaşmaya varıldığını doğrulamıştı. 2015'ten bu yana Rusya'nın bölgedeki hava operasyonları ve lojistik faaliyetlerinde kritik bir rol oynayan Hmeymim Hava Üssü ile Tartus'taki deniz tesisi, Moskova'nın Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'daki stratejik varlığının temel unsurları arasında yer alıyor. Bu yeniden yapılanma, Suriye'nin kritik hava ve deniz altyapılarının ulusal kurumlara devri açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
