İsrailli havacılık ve savunma sanayii devi Israel Aerospace Industries (IAI), yolcu uçaklarını kargo konfigürasyonuna dönüştürme (P2F) programları kapsamında, Boeing’in yeni nesil geniş gövdeli modeli 787 Dreamliner’ı portföyüne katmayı ciddi şekilde değerlendiriyor. IAI Havacılık Grubu İcra Başkan Yardımcısı ve Üst Yöneticisi (CEO) Yaakov Berkovitz, şirketin gelecekte Boeing 787 uçaklarını kargo taşımacılığına uygun hale getirmeyi planladığını açıkladı. Bu stratejik hamle, küresel hava kargo pazarındaki dinamik değişimlere ve yaşlanan uçak filolarına yeni bir kullanım alanı kazandırma ihtiyacına yanıt veriyor.
Boeing 787 Dönüşümünün Detayları ve Teknik Zorluklar
Berkovitz’in açıklamalarına göre, yolcu uçaklarının kargo uçağına dönüştürülmesi genellikle hizmet ömürlerinin yaklaşık 15’inci yılında başlıyor. Boeing 787 Dreamliner modelinin de bu yaş aralığına yaklaşması, onu potansiyel bir dönüşüm adayı haline getiriyor. Kullanım ömrünün sonuna yaklaşan uçakların hizmetten çıkarılması yerine, kargo uçağı olarak yeniden değerlendirilmesi, hem ekonomik hem de çevresel sürdürülebilirlik açısından önemli bir avantaj sunuyor.
Ancak Boeing 787’nin kargo uçağına dönüştürülmesinde karşılaşılabilecek en büyük teknik zorluk, uçağın gövde ve yapısal bileşenlerinde yoğun biçimde kompozit malzeme kullanılması olarak öne çıkıyor. Uçağın yapısının yaklaşık yüzde 80’inin kompozit malzemelerden oluştuğu belirtilirken, bu durum IAI mühendisleri için yeni bir çalışma alanı oluşturuyor. Berkovitz, şirket mühendislerinin bu teknik zorluğun üstesinden gelebileceğine inandığını ifade etti. Daha önce IAI Havacılık Grubu’nun yöneticisi olan Shmuel Kuzi, dönüştürülmüş bir Boeing 787’nin yaklaşık 60 ton taşıma kapasitesine ulaşabileceğini öngörmüştü. IAI, olası dönüşüm programıyla birlikte müşterilerine uçakların kargo konfigürasyonuna geçirilmesinden bakım ve onarım hizmetlerine kadar uzanan kapsamlı bir çözüm sunmayı hedefliyor. Ancak, Boeing 787, IAI’nin mevcut bakım ve onarım (MRO) portföyünde henüz yer almıyor.
Geniş Gövdeli Kargo Uçaklarına Artan Talep ve IAI'nin Deneyimi
IAI, yolcu uçaklarını kargo uçağına dönüştürme alanında 50 yılı aşkın köklü bir deneyime sahip. Şirket, halihazırda Boeing 767-200 ve 767-300 modelleri için BDSF kargo uçağı dönüşüm programlarını başarıyla yürütüyor. Berkovitz, Boeing 767 dönüşüm programının kademeli olarak sona yaklaştığını belirtirken, dünya genelinde bu modelden 100’den fazla uçağın halen aktif olarak kullanıldığına dikkat çekti. Dönüştürülmüş Boeing 767 uçaklarının taşıma kapasitesi ise yaklaşık 55 tona ulaşabiliyor.
Küresel hava kargo pazarındaki eğilimleri de değerlendiren Berkovitz, Kovid-19 salgını döneminde hızlanan dar gövdeli yolcu uçaklarını kargo uçağına dönüştürme pazarının daha sonra yavaşladığını, ancak geniş gövdeli kargo uçaklarına yönelik talebin ise arttığını gözlemlediklerini belirtti. Airbus’ın yeni nesil kargo uçağı A350F modelinin pazardaki geleceğine ilişkin olumlu değerlendirmelerde bulunan Berkovitz, küresel pazarda hem fabrikadan yeni çıkan kargo uçaklarına hem de yolcu uçaklarından dönüştürülen modellere yönelik talebin karşılanabileceğini vurguladı. Uluslararası e-ticaretin hızla gelişmesinin de hava kargo taşımacılığına ve dönüşüm pazarına önemli katkılar sağlayabileceği öngörülüyor.
