İran, 2 Mart 2026 tarihinde Katar hava sahasında düşürülen iki adet Su-24 savaş uçağında görevli dört pilottan üçünün, Katar güçleri tarafından sağ olarak ele geçirildiğini ve yaklaşık altı aydır esir tutulduğunu öne sürdü. İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığına bağlı Kayıp ve Esirleri Arama Komitesi Başkanı Tuğgeneral Seyyid Muhammed Bakırezade, Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) Başkanı Mirjana Spoljaric’e gönderdiği mektupla bu iddiayı resmiyet kazandırdı ve uluslararası toplumu göreve çağırdı.
Katar'daki Olay ve Çelişkili Açıklamalar
Tuğgeneral Bakırezade'nin aktardığına göre, 2 Mart 2026'da İran'dan havalanan iki Su-24 savaş uçağı, Katar'daki ABD'nin El-Udeyd Hava Üssü'ne yönelik bir operasyon kapsamında görevlendirilmişti. İran tarafı, bu operasyonun ABD-İsrail'in İran'a yönelik saldırılarına karşı bir misilleme olduğunu belirtiyor. Görevlerini tamamlayıp dönüş yolunda olan uçaklar, Katar hava savunma sistemleri tarafından vuruldu. Uçaklardaki dört pilot fırlatma koltuklarını kullanarak uçaklardan ayrılmayı başardı.
Olayın ardından pilotlardan Mecid Kazemi'nin hayatını kaybettiği ve cenazesinin İran'a getirilerek defnedildiği açıklandı. Ancak diğer üç pilot olan Cevad Salihi, Abdülmecid Deştiyan ve İmran Behruşiyan'ın akıbeti uzun süre belirsizliğini korudu. İran Ordusu Sözcüsü Muhammed Ekremi Nia, 1 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, Katar'ın bu pilotlar hakkında herhangi bir bilgiye sahip olmadığını Tahran'a bildirdiğini belirtmişti. Buna karşın, İran Genelkurmay Başkanlığına bağlı Kayıp ve Esirleri Arama Komitesi'nin son açıklaması, üç pilotun hayatta olduğu ve Katar güçleri tarafından yakalandığı yönünde yeni bir iddiayı ortaya koydu. İranlı yetkililer, Katar yönetiminin altı aydır pilotların durumu hakkında bilgi vermediğini, aileleri ve İranlı yetkililerle görüşmelerine izin verilmediğini savunuyor.
Kızılhaç'a Acil Çağrı ve Uluslararası Hukuk Vurgusu
Katar Savunma Bakanlığı ise 2 Mart'ta yaptığı açıklamada, İran'dan yaklaşan iki Su-24 savaş uçağının Katar Emir Hava Kuvvetleri tarafından düşürüldüğünü doğrulamış, ayrıca İran tarafından fırlatılan balistik füzeler ve insansız hava araçlarının da önlendiğini duyurmuştu. Katar makamları, uçakların başkent Doha yakınlarındaki ABD'nin El-Udeyd Hava Üssü'ne yönelik bir tehdit kapsamında Katar hava sahasına yaklaşırken önlendiğini belirtmişti.
Tuğgeneral Bakırezade, Uluslararası Kızılhaç Komitesi'nden Katar'daki üç İranlı pilotla bir an önce görüşmesini, sağlık durumları hakkında İran'a bilgi vermesini ve pilotların serbest bırakılması için girişimde bulunmasını talep etti. İran Genelkurmay Başkanlığı, pilotların savaş esiri statüsünde olduğunu savunarak, Katar'ın uluslararası insancıl hukuk ve savaş esirlerinin haklarına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini vurguladı. İran'ın bu son açıklaması, düşürülen Su-24'lerdeki pilotların akıbetine ilişkin ilk kez "esir tutuluyorlar" şeklinde açık bir resmi iddianın ortaya atılması açısından büyük önem taşıyor. Ancak pilotların Katar tarafından esir tutulduğu iddiasının bağımsız kaynaklarca doğrulanması bekleniyor.
