Macar Hava Sahasında Gergin Anlar: Çalınan Cessna ve Gripen Müdahalesi
29 Ağustos 2026 sabahı Macaristan hava sahasında endişe verici anlar yaşandı. Kalocsa havaalanından izinsiz havalanan bir Cessna 172 tipi tek motorlu uçağın, ülkenin kritik altyapılarından Paks nükleer santraline doğru yönelmesi üzerine Macar Hava Kuvvetleri'ne ait Saab JAS 39 Gripen savaş uçakları acil olarak havalandırıldı. Olay, sivil havacılık güvenliği ve hava sahası kontrolünün ne denli hayati olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Macaristan Savunma Bakanlığı tarafından 29 Ağustos 2026 yerel saatle 10:02'de yapılan açıklamada, Savunma Bakanı Romulusz Ruszin-Szendi, askeri radarların uçağı anında tespit ettiğini ve hızlı reaksiyon alarmı verilen Gripen çiftinin derhal kalkış yaptığını bildirdi. Ancak dakikalar sonra, Cessna 172, savaş uçakları kendisine ulaşamadan Tolna County'deki Gerjen yakınlarında bir ayçiçeği tarlasına zorunlu iniş yaptı. Gripen'lar, hasar görmüş uçağın yerini tespit ederek, kurtarma helikopteri ve kara ekipleri olay yerine ulaşana kadar bölgenin üzerinde devriye gezdi. Bakan Ruszin-Szendi, olayda herhangi bir yaralanma olmadığını belirtti.
Pilot Gözaltında, Güvenlik Denetimleri Genişletiliyor
Ulusal Polis Merkezi, 29 Ağustos 2026 yerel saatle 11:45'te yaptığı açıklamada, Gerjen kenarında meydana gelen zorunlu iniş ihbarı üzerine olay yerine intikal eden ekiplerin, Cessna 172'nin Kalocsa havaalanından izinsiz alındığını tespit ettiğini duyurdu. Uçağı terk eden pilotun, Route 512 üzerinde şaşkın bir halde yürürken yoldan geçen bir sürücü tarafından durdurulmaya çalışıldığı ve sürücünün aracına binerek kaçmaya teşebbüs ettiği öğrenildi. Polis ekipleri, olay yerine yakın bir noktada 24 yaşındaki Szomor'lu bir şahsı dakikalar içinde gözaltına aldı. Polisin açıklamasına göre, şahsın alkollü olduğu ve başka bir maddenin etkisi altında olup olmadığının kontrol edildiği belirtildi. Bács-Kiskun ve Tolna ilçe polisleri, "araç izinsiz alma" ve diğer suçlardan yasal işlem başlatarak, sorgulamanın ardından şahsın tutuklanması için başvuruda bulunacak.
Yaşanan bu ciddi olayın ardından, polis ve havacılık otoritesi Kalocsa havaalanında ortak bir inceleme başlattı. Benzer denetimlerin ülkedeki diğer havaalanlarında da yapılacağı bildirildi. Her iki resmi açıklamada da Cessna'nın Paks nükleer santrali üzerindeki yasaklı hava sahasına girip girmediği belirtilmedi. Macaristan'ın hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı HungaroControl tarafından yayımlanan Havacılık Bilgi Yayını'na (AIP) göre, LHP1 Paks, yerden FL195 seviyesine kadar 3 kilometrelik bir yarıçap içinde 7/24 aktif olan yasaklı bir bölge olarak tanımlanıyor.
Bu olay, Macar Hava Kuvvetleri için iki gün içinde ikinci Gripen kalkışı oldu. Bakanlık, 28 Ağustos 2026 öğleden sonra da Fransız tescilli bir Piper PA-28'in Fertőszentmiklós yakınlarında Macar hava sahasına izinsiz girmesi üzerine savaş uçaklarının havalandığını ve bu hava sahası ihlalinin yetkili makamlara bildirildiğini açıklamıştı. Bu kalkışlar, 24 Ağustos 2026'da Szolnok'ta bir Macar Gripen'ının kaybedilmesinin ardından gerçekleşti. Macaristan, Şubat 2024'te filosunu 18 adet Gripen C/D uçağına genişletme konusunda anlaşmaya varmıştı.
