Aerospace Industrial Development Corporation (AIDC), Tayvan'ın yerli jet eğitim uçağı programı T-5 Brave Eagle'ın üretimini tamamlayarak, son iki uçağı 24 Eylül 2026 tarihinde Çin Cumhuriyeti Hava Kuvvetleri'ne (ROCAF) teslim etti. Bu teslimatla birlikte, toplam 66 adet T-5 Brave Eagle uçağının üretimi başarıyla sona erdi ve Tayvan'ın havacılık sanayii için önemli bir kilometre taşı geride bırakıldı.
Şirket tarafından yapılan açıklamaya göre, seri numaraları 1165 ve 1166 olan son iki uçak, yerel saatle yaklaşık 11:00'de Taichung'daki Ching Chuan Kang Hava Üssü'nden havalandı. AIDC'nin Shalu tesisinin üzerinden alçak bir geçişin ardından, uçaklar yerel saatle 11:36'da ROCAF Hava Kuvvetleri Akademisi'nin bulunduğu Kaohsiung'daki Gangshan'a iniş yaptı. AIDC Yönetim Kurulu Başkanı Tsao Chin-ping'in de 1166 seri numaralı uçakta bir şirket test pilotuyla birlikte uçtuğu belirtildi. Bu teslimat, ilk prototipin 24 Eylül 2019'da Taichung'da tanıtılmasından tam yedi yıl sonra gerçekleşti; o dönemdeki Başkan Tsai Ing-wen uçağa "Brave Eagle" adını vermişti.
Yerli Programın Arka Planı ve Gelişimi
T-5 Brave Eagle programı, 2017 yılında ROCAF, National Chung-Shan Institute of Science and Technology (NCSIST) ve AIDC arasında imzalanan üçlü bir anlaşmayla başlatıldı. AIDC, projenin ana yüklenicisi olarak tasarım entegrasyonu, parça üretimi, montaj ve test süreçlerini üstlendi. Şirket, programda 200'den fazla Tayvanlı tedarikçinin aktif rol aldığını ifade etti.
T-5, F-CK-1 Ching-kuo Yerli Savunma Savaş Uçağı'ndan türetilmiş olsa da, AIDC'ye göre uçağın aerodinamik yapısı ve dış şekli dahil olmak üzere %80'den fazlası yeniden tasarlandı. Jetin yerli içeriği ise %55 olarak açıklandı. AIDC'nin verilerine göre, eğitim uçağı tasarım aşamasından ilk uçuşuna kadar sadece üç yıl iki ay gibi kısa bir sürede tamamlandı ve prototip Haziran 2020'de ilk kez havalandı. Seri üretim 2021'de başlarken, ROCAF uçağı Temmuz 2022'de Chihhang Hava Üssü'nde kamuoyuna tanıttı.
Üretim Sürecindeki Zorluklar ve Gelecek
AIDC, COVID-19 pandemisi ve ardından gelen jeopolitik aksaklıklar nedeniyle ithal sistem ve bileşen tedarikinde yaşanan sıkıntıların üretimi etkilediğini belirtti. AIDC Başkanı Chuang Hsiu-mei, bu zorlukların üstesinden gelmek için şirketin, NCSIST, Industrial Technology Research Institute (ITRI), Automotive Research and Testing Center (ARTC) ve yerli tedarikçilerle iş birliği yaparak, tedariki zor olan bazı parçaların üretimini kendi bünyesine aldığını ifade etti.
Chuang'ın açıklamasına göre, AIDC 2025'te 14, 2026'da ise 14 uçak teslim ederek 66 uçaklık üretim serisini başarıyla tamamladı. Brave Eagle, ROCAF'ın eğitim müfredatında hem AT-3 Tzu Chung hem de F-5E/F eğitim uçaklarının yerini alıyor. AIDC, bu değişikliğin pilot eğitimini üç uçak tipinde üç aşamadan, T-5'in hem ileri hem de öncü savaş uçağı eğitimini kapsayarak iki uçak tipinde üç aşamaya indirdiğini ve öğrenci pilotların cephe savaş uçaklarına geçmeden önce daha verimli bir süreçten geçtiğini vurguladı.
Üretimin tamamlanmasıyla birlikte AIDC'nin programdaki çalışmalarının, filonun ömür boyu desteğine odaklanacağı belirtildi. Chuang, T-5 ve F-CK-1 filoları için bakım, lojistik ve yedek parçaları kapsayan açık uçlu destek sözleşmelerinin 30 milyar NT$ (yaklaşık 940 milyon $) değerinde olduğunu tahmin etti.
