Türk Hava Yolları (THY) bünyesinde bir süredir gündemde olan ve "Hedef 12" olarak adlandırılan uygulamalar, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşındı. Emek Partisi (EMEP) İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, THY'nin harcırah, uçuş ücretleri ve servis hizmetlerindeki değişiklikleri ile ilgili iddiaları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın yanıtlaması istemiyle yazılı bir soru önergesiyle Meclis'e sundu.
"Hedef 12" Kapsamındaki Değişiklikler ve İddialar
Milletvekili Bayhan'ın önergesinde belirttiğine göre, THY tarafından çalışanlara gönderilen bildirimlerde, harcırah ödemelerinin yeniden düzenlenmesi, kredili uçuş ücretlerinin hesaplanma yönteminin değiştirilmesi ve iki yıldan fazla kıdeme sahip bazı uçuş çalışanlarının ekip aracı hizmetinden çıkarılması gibi önemli değişiklikler öngörülüyor. Bu değişikliklerin hayata geçirilebilmesi için çalışanlardan "bireysel onam" talep edildiği ifade edilirken, Bayhan bu yöntemin yürürlükteki Toplu İş Sözleşmesi (TİS) hükümlerini etkisizleştirme riski taşıdığını savundu.
Bayhan, önergesinde, TİS'in çalışanların özlük haklarında aleyhte düzenleme yapılmasını engelleyen hükümler içerdiğine dikkat çekerek, toplu sözleşmeyle belirlenmiş haklarda bireysel onamla değişikliğe gidilmesinin hukuki dayanağını Bakan Işıkhan'a sordu. Ayrıca, değişikliklere onay vermeyen bazı çalışanların THY İnsan Kaynakları tarafından "kişiye özel ve gizli" görüşmelere çağrıldığı ve bu görüşmelerde iş güvencesi üzerinden baskı uygulandığı yönündeki iddiaları da gündeme taşıdı. İlk aşamada değişiklikleri reddeden ancak daha sonra onam verdiği belirtilen bazı çalışanların görüşme randevularının iptal edildiği de iddialar arasında yer aldı.
İşten Çıkarma İddiaları ve Uçuş Emniyeti Endişeleri
Soru önergesinde, yetkili sendika Hava-İş ile şirket arasında yaşandığı belirtilen sürece de yer verildi. Bayhan, işveren tarafından sendika temsilcilerine "toplu işçi çıkarımı" konusunda bir yazı gönderildiği yönündeki iddiaları gündeme getirerek, bunun çalışanlara yönelik bir baskı unsuru olup olmadığının açıklanmasını talep etti. Bayhan, Bakan Işıkhan'a THY yönetiminin "tasarruf" kapsamında herhangi bir işten çıkarma planı bulunup bulunmadığını ve varsa kaç çalışanın bundan etkilenmesinin öngörüldüğünü de sordu.
Milletvekili Bayhan'ın gündeme getirdiği bir diğer kritik başlık ise ekip aracı uygulaması oldu. İki yıldan fazla kıdeme sahip uçuş personelinin servis hizmetinden çıkarılmasının sadece sosyal haklar açısından değil, aynı zamanda uçuş emniyeti açısından da değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Uzun menzilli uçuşlar, gece görevleri, düzensiz çalışma saatleri ve zaman dilimi değişikliklerinin uçuş ekiplerinde yorgunluğu artırdığına dikkat çeken Bayhan, çalışanların uçuş sonrasında şahsi araç veya toplu taşıma kullanmak zorunda kalmasının fiili dinlenme süreleri ve uçuş emniyeti üzerindeki etkilerinin incelenmesini istedi. Bakanlığın bu konuda herhangi bir değerlendirme yapıp yapmadığı da sorulan sorular arasındaydı.
Bayhan, önergesinde ayrıca THY'nin filosunu büyütmeye yönelik uçak alım kararları ve Liverpool FC ile yapılacağı belirtilen yüz milyonlarca sterlinlik sponsorluk anlaşmaları gibi yüksek bütçeli yatırım ve sponsorluk harcamaları ile çalışanlara yönelik tasarruf uygulamaları arasındaki çelişkiye de değindi. Büyük ölçekli harcamaların yapıldığı bir dönemde tasarruf gerekçesiyle uçuş çalışanlarının haklarında değişikliğe gidilmesinin gerekçesinin açıklanmasını talep etti.
