ABD Başkanı Donald Trump, Kanadalı uçak üreticisi Bombardier’e yönelik yeni bir tehditte bulunarak, şirketin ABD pazarında uçak satmaya devam edebilmesi için üretim faaliyetlerini ABD topraklarında gerçekleştirmesi gerektiğini ifade etti. Bu açıklama, Washington ile Ottawa arasındaki ticari gerilimin havacılık sektörüne yansıyan yeni bir boyutunu ortaya koydu.
Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, "ABD’de artık Bombardier satışı yok. Ürünleri yeterince iyi değil." ifadelerini kullandı. ABD pazarının Bombardier için önemli bir gelir kaynağı olduğunu vurgulayan Trump, şirketin bu pazara erişimini sürdürmek istiyorsa üretimini ABD’ye taşıması gerektiğini savundu. Ayrıca, Kanada’nın ABD şirketlerine yönelik uygulamalarını eleştiren Trump, Washington’ın artık yabancı şirketlerin ABD pazarını yalnızca gelir elde etmek amacıyla kullanmasına izin vermeyeceğini belirtti. Başkan Trump, Amerikalıları "Amerikan ürünlerini satın almaya" ve "Amerikan uçaklarıyla uçmaya" çağırdı.
Bombardier'in ABD Pazarındaki Konumu ve Önceki Gerilimler
Kanada merkezli Bombardier, özellikle iş jetleri segmentinde ABD’de geniş bir müşteri ağına sahip. Şirketin Kansas eyaletinin Wichita kentinde üretim dışı çeşitli havacılık faaliyetlerini yürüten tesisleri bulunuyor. Bombardier, ABD’de binlerce kişiye istihdam sağlarken, çok sayıda tedarikçiyle de iş birliği yapıyor ve uçaklarının önemli bir kısmı ABD pazarında kullanılıyor. Ancak Trump’ın bu son açıklamasının, Bombardier’in ABD’deki satışlarını fiilen yasaklayan yeni bir düzenleme anlamına gelip gelmediği henüz netlik kazanmadı. Beyaz Saray’dan konuya ilişkin ayrıntılı bir uygulama planı paylaşılmadı.
Bu, Trump’ın Bombardier’i ilk hedef alışı değil. Yılın başında da büyük kabinli iş jetlerini hedef alan Trump, Kanada’nın ABD’li rakip Gulfstream Aerospace’in uçaklarına yönelik sertifikasyon sürecini eleştirmişti. O dönemde de Bombardier uçaklarının ABD’de sertifikasyonunun engellenmesi ve yeni uçaklara yüzde 50 gümrük vergisi uygulanması yönünde tehditlerde bulunmuştu. Son açıklama, ABD’nin Kanada ürünlerine yönelik gümrük vergileri ve Kanada’nın misilleme hazırlıklarıyla tırmanan iki ülke arasındaki ticari krizin yeni bir halkası olarak değerlendiriliyor.
Sektörel Etkiler ve Şirketin Sessizliği
Trump’ın bu korumacı yaklaşımı, küresel havacılık tedarik zincirleri ve uluslararası ticaret anlaşmaları açısından potansiyel ciddi sonuçlar doğurabilir. Havacılık sektöründe, bir ülkenin pazar erişimini üretim lokasyonuna bağlamak, şirketlerin küresel stratejilerini ve yatırım kararlarını doğrudan etkileyen bir faktördür. Öte yandan, Bombardier, 1 Eylül’de Kanada’nın Ontario eyaletindeki Mitsubishi Heavy Industries’e ait bir tesisi satın alacağını duyurmuştu. Bu tesis, şirketin Global 5500 ve Global 6500 iş jetleri için kanat üretiminde kritik bir rol oynuyor. Trump’ın son açıklamasına ilişkin Bombardier’den henüz resmi bir yanıt gelmediği belirtildi.
