Türkiye sivil havacılık mevzuatında önemli bir güncelleme yapıldı. 9 Temmuz 2024 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan 7519 sayılı Kanun ile 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'nun 40. maddesinde köklü bir değişiklik gerçekleştirildi. Bu yeni düzenleme, havalimanlarında güvenlik kontrolleri sırasında şüpheli durumlar tespit edildiğinde, yolcunun veya bagaj sahibinin yanında bulunmasına gerek kalmaksızın bagajların açılarak aranabilmesine yasal zemin hazırlıyor. Söz konusu değişiklik, havacılık güvenliği standartlarını yükseltmeyi ve potansiyel tehditlere karşı daha etkin bir müdahale kabiliyeti sağlamayı hedefliyor.
Yeni Düzenlemenin Kapsamı ve Şartları
Yapılan yasal değişikliğe göre, havalimanlarında kullanılan güvenlik cihazları aracılığıyla gerçekleştirilen kontroller esnasında havacılık güvenliğini ihlal edebilecek şüpheli bir durumun ortaya çıkması halinde, ilgili bagajın açılması ve aranması mümkün hale geldi. Ancak bu yetkinin kullanılabilmesi için belirli koşulların yerine getirilmesi zorunlu tutuluyor. Öncelikle, havacılık güvenliğinin tehlikeye atılabileceğine dair somut bir şüphe bulunması ve havalimanı mülki idare amirinin bu yönde yazılı bir emir vermesi gerekiyor. Bu şartlar, keyfi uygulamaların önüne geçmek ve yetkinin yalnızca meşru güvenlik endişeleri doğrultusunda kullanılmasını sağlamak amacıyla belirlenmiştir.
Arama Süreci ve Yolcu Bilgilendirmesi
Bagaj arama işlemleri, genel ve özel kolluk kuvvetlerinin gözetiminde, özel güvenlik görevlileri tarafından icra edilebiliyor. Arama sırasında teknik cihazlardan faydalanılabileceği gibi, gerektiğinde elle de detaylı inceleme yapılabiliyor. Taşınması yasaklı olduğu tespit edilen nesneler ise ilgili mevzuat çerçevesinde emanete alınabiliyor. Kanun, bu tür aramalar öncesinde yolcunun doğrudan bilgilendirilmesini zorunlu kılan açık bir hüküm içermemektedir. Dolayısıyla, belirlenen yasal şartlar oluştuğunda, uçağa teslim edilmiş bagajınızın siz orada bulunmadan ve önceden haberiniz olmadan açılması yasal bir prosedür haline gelmiştir.
Ancak bu düzenleme, havalimanı güvenlik personelinin herhangi bir gerekçe olmaksızın her bagajı açabileceği anlamına gelmiyor. Her arama, yukarıda belirtilen şüphe ve yazılı emir şartlarına tabidir. Önemli bir detay ise, arama işlemi tamamlandıktan sonra bagajın içerisine, arama yapıldığına dair resmi bir evrak bırakılmasıdır. Eğer yolcular, bagajlarının açıldığını düşünmelerine rağmen bu evrakı bulamazlarsa, bu durum bagajın usulsüz bir şekilde açılmış olabileceğine işaret edebilir. Bu belge, yapılan işlemin şeffaflığı ve yasalara uygunluğu açısından kritik bir kanıt niteliği taşımaktadır.
