Uçak yolculuğunun en güzel anı, pencereden aşağıya bakıp bulutların üzerinde süzüldüğünüz andır. Ancak bu keyifli an, bazen kulaklarınızda hissettiğiniz şiddetli bir basınç, tıkanıklık veya keskin bir ağrıyla bölünebilir. Tıbbi adıyla “Barotravma”, halk arasındaki adıyla “Uçak Kulağı”, pek çok yolcunun korkulu rüyasıdır.
Peki, bu rahatsız edici durum neden yaşanır ve en önemlisi uçakta kulak ağrısı nasıl önlenir? İşte hem yetişkinler hem de bebekler için hayat kurtarıcı ipuçları.
Basınçtan Kulak Tıkanması Neden Olur?
Uçak havalanırken (tırmanış) veya inişe geçerken (alçalma), kabin içindeki hava basıncı hızla değişir. Normal şartlarda orta kulağımızı genzimize bağlayan “Östaki borusu”, hava basıncını dengelemekle görevlidir. Ancak uçaktaki basınç değişimi çok ani olduğunda, Östaki borusu bu hıza yetişemeyebilir.
Sonuç olarak kulak zarı içeriye veya dışarıya doğru gerilir. İşte hissettiğiniz o dolgunluk hissi, işitme kaybı ve basınçtan kulak tıkanması tam olarak bu fiziksel gerilmeden kaynaklanır. Özellikle nezle, grip veya sinüzit gibi bir rahatsızlığınız varsa, Östaki borusu ödemli olduğu için tıkanma riski ve ağrı şiddeti artar.
Uçakta Kulak Ağrısı Nasıl Geçer? Pratik Yöntemler
Kulağınız tıkandığında “pıt” sesini duyup rahatlamak için uygulayabileceğiniz en etkili yöntemler şunlardır:
1. Valsalva Manevrası (En Etkili Yöntem)
Dalgıçların da sıkça kullandığı bu yöntem, basıncı eşitlemenin en hızlı yoludur:
- Derin bir nefes alın.
- Ağzınızı kapatın ve burnunuzu parmaklarınızla sıkın.
- Hafifçe (kendinizi çok zorlamadan) burnunuzdan hava vermeye çalışın.
- Hava çıkacak yer bulamayınca Östaki borusunu zorlayacak ve kulaklarınızın açılmasını sağlayacaktır.
- Dikkat: Bunu çok sert yapmayın, kulak zarına zarar verebilirsiniz.
2. Yutkunmak ve Esnemek
Yutkunma hareketi, Östaki borusunu açan kasları harekete geçirir. İniş ve kalkış sırasında sık sık yutkunun veya yapay bir şekilde esnemeye çalışın.
3. Sakız Çiğnemek veya Şeker Emmek
Çenenin sürekli hareket etmesi ve artan tükürük salgısı, yutkunmayı tetikler. Uçağa binerken yanınıza mutlaka sevdiğiniz bir sakızı veya sert bir şekeri alın.
Bebeklerde Kulak Ağrısı Uçak Yolculuğunda Nasıl Önlenir?
Yetişkinler bilinçli olarak yutkunabilir veya sakız çiğneyebilir, ancak bebekler bu durumu anlayamaz. Bu yüzden bebeklerde kulak ağrısı uçak yolculuklarında büyük bir ağlama krizine dönüşebilir. Bebekler genellikle acıdan değil, kulaklarındaki o garip basınç hissinden korktukları için ağlarlar.
Ebeveynler için çözüm önerileri:
- Emzirme veya Biberon: Bebeğinizi özellikle uçağın inişe geçtiği son 20-30 dakikalık dilimde emzirmek veya biberonla beslemek, yutkunma refleksini çalıştırır ve kulaklarının açılmasını sağlar.
- Emzik Kullanımı: Eğer bebek tok ise emzik vermek de aynı işlevi görecektir.
- Uyanık Tutmak: İniş sırasında bebeğin uyuyor olması, yutkunma sayısını azaltır. Mümkünse iniş anonsu yapıldığında bebeğinizi nazikçe uyandırın.
Ne Zaman Doktora Görünmeli?
Genellikle uçaktan indikten kısa bir süre sonra kulaklarınızdaki dolgunluk hissi geçer. Ancak;
- Tıkanıklık ve işitme kaybı birkaç saatten fazla sürerse,
- Kulaktan sıvı gelirse,
- Şiddetli ağrı devam ederse, mutlaka bir Kulak Burun Boğaz uzmanına görünmelisiniz.
Uçuş Tavsiyesi: Eğer ağır bir grip veya sinüzit geçiriyorsanız ve uçmak zorundaysanız, uçuştan 30 dakika önce doktorunuza danışarak bir burun spreyi (dekonjestan) kullanmak, kanalların açılmasına yardımcı olabilir.
Keyifli ve ağrısız uçuşlar!
