Brezilya'da 9 Ağustos 2024 tarihinde 62 kişinin hayatını kaybettiği Voepass Havayolları'nın 2283 sefer sayılı uçuşunun trajik kazasına ilişkin yürütülen soruşturmalarda, kokpit ekibinin uçağın buzlanmayı önleme sistemindeki sorunlardan hem uçuş öncesinde hem de uçuş sırasında haberdar olduğu tespit edildi. Brezilya Federal Polisi (PF) tarafından yürütülen cezai soruşturma ve Brezilya Hava Kuvvetleri bünyesindeki Havacılık Kazalarını Araştırma ve Önleme Merkezi (CENIPA) tarafından hazırlanan teknik raporlar, kazanın ardındaki kritik detayları gözler önüne seriyor.
Kokpit Kayıtları Kritik İhmali Ortaya Koydu
Federal Polis'in teknik çalışmaları kapsamında incelenen kokpit kayıtları, mürettebatın ATR 72-500 tipi uçağın buzlanmaya karşı koruma sisteminin düzgün çalışmadığını bildiğine dair önemli bulgular içeriyor. Soruşturma bulgularında, aynı uçağın kazadan önceki uçuşlarından birinde de buzlanma koşullarına ilişkin konuşmalar yapıldığı ve pilotlardan birinin inişin ardından "Ufa, hayattayız" ifadesini kullandığı aktarıldı. Bu durum, mürettebatın benzer tehlikeli koşullarla daha önce de karşılaştığını ve sistemdeki aksaklıkların farkında olduğunu gösteriyor. Federal Polis, soruşturmasını sadece uçuş ekibiyle sınırlı tutmayarak, uçağın bakımı, operasyonel hazırlığı ve sefere verilmesine ilişkin karar süreçlerini de mercek altına aldı. Bakım personeli ve operasyonel süreçte yer alan diğer kişilerin sorumlulukları da değerlendiriliyor.
Buzlanma ve Prosedür İhlalleri Kazaya Katkıda Bulundu
CENIPA'nın 23 Temmuz 2026'da yayımlanan nihai raporu, kazanın temel nedenlerine dair kapsamlı bir analiz sunuyor. Rapora göre, uçuş sırasında şiddetli buzlanma koşullarıyla karşılaşan ATR 72 tipi uçakta, buzlanmayı önleme sisteminde yaşanan sorunlar ve mürettebatın kritik prosedürleri zamanında uygulayamaması kazaya katkıda bulunan başlıca faktörler oldu. Şiddetli buz birikimi, uçağın aerodinamik performansını ciddi şekilde olumsuz etkiledi ve kontrol kaybına yol açtı. CENIPA'nın daha önceki ön raporunda da kokpit ses kayıtlarında "de-icing" sistemindeki arızadan bahsedildiği ve uçuş veri kayıtlarında kanatlardaki buzlanmayı önleyen sistemin birkaç kez devreye alınıp kapatıldığı belirtilmişti. Nihai rapor, buzlanma koşullarının yanı sıra teknik, operasyonel ve kurumsal faktörlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Kurum, güvenlik tavsiyeleri arasında ATR uçaklarının buzlanma koşullarındaki operasyon prosedürlerinin geliştirilmesini de önerdi. Pilotların gerekli lisans ve sertifikalara sahip olduğu, 5 bin saatin üzerinde uçuş deneyimine sahip oldukları ve buzlanma eğitimlerini aldıkları belirtilse de, soruşturmalar hızla ağırlaşan buzlanma koşullarında gerekli prosedürlerin neden zamanında ve uygun şekilde uygulanamadığını detaylıca incelemeye devam ediyor. Voepass'ın Cascavel-Guarulhos seferini yapan ATR 72-500 tipi uçağı, Sao Paulo eyaletindeki Vinhedo kentinde bir yerleşim alanına düşmüş, uçakta bulunan 58 yolcu ve 4 mürettebatın tamamı hayatını kaybetmişti. CENIPA kayıtlarında kaza, buzlanma, kontrol kaybı ve teknik sistem arızası kategorileriyle yer alıyor.
