ABD Ticaret Bakanlığı'nın, Amerikalı uçak üreticisi Boeing'e Belarus'un ulusal havayolu Belavia ile iş birliği yapma izni verdiği iddia edildi. Belavia CEO'su Igor Cherginets, 31 Ekim 2026 tarihinde Belarus'un devlet haber ajansı BelTA'ya yaptığı açıklamada, bu kararın havayolunun mevcut Boeing uçakları için doğrudan yedek parça, bileşen ve yazılım tedarik etmesinin önünü açtığını belirtti. Cherginets ayrıca, bu iznin Boeing'den doğrudan uçak satın alma müzakereleri için de kapı araladığını ifade etti.
Yaptırımlar ve Hafifletme Süreci
Bu gelişme, Belavia'nın uzun süredir maruz kaldığı uluslararası yaptırımlar bağlamında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Havayolu, 2021 yılında Ryanair'in FR4978 sefer sayılı uçağının muhalif gazeteci Raman Pratasevich'i tutuklamak amacıyla Minsk'e zorla indirilmesi olayının ardından Avrupa Birliği (AB) yaptırımları altına alınmıştı. ABD de bu olayın ardından Belavia'ya yönelik havacılık kısıtlamaları getirmişti. Ağustos 2023'te ise ABD Hazine Bakanlığı, Belavia'yı Özel Olarak Belirlenmiş Vatandaşlar (SDN) listesine ekleyerek havayolunu ABD finansal yaptırımlarına tabi tutmuştu. ABD Hazine Bakanlığı, Ağustos 2023'teki açıklamasında, bu eylemin "Belarus rejiminin sivil toplumu baskılamaya devam etmesi, Rusya Federasyonu'nun Ukrayna'daki haksız savaşına ortak olması ve baskıcı Belarus rejim lideri Alyaksandr Lukaşenko'yu zenginleştirmesiyle ilgili birçok kuruluşu hedef aldığını" belirtmişti. Bu kısıtlamalar, havayolunun Batı yapımı uçakları kiralamasını veya yedek parça ve hizmet tedarik etmesini engelliyordu.
Ancak ABD, Eylül 2025'te Trump yönetimi ile Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko arasında Minsk'te gerçekleşen bir toplantının ardından Belavia'ya yönelik yaptırımları hafifletme kararı almıştı. Bu kararın, Belarus'un 52 siyasi mahkumu serbest bırakmasının ardından geldiği bildirilmişti.
Filo Bakımı ve Sektörel Endişeler
ch-aviation verilerine göre, Belavia'nın filosunda toplam 22 uçak bulunuyor ve bunların 12'si Boeing üretimi. ABD Ticaret Bakanlığı'nın verdiği bu izin, havayolunun Boeing uçaklarının bakım ve operasyonel sürdürülebilirliği açısından kritik bir adım olarak görülüyor. Doğrudan parça ve yazılım tedarik edebilme yeteneği, filonun operasyonel verimliliğini ve uçuş emniyetini artırabilir.
Ancak bu son gelişmenin, Boeing parçaları ve bileşenlerinin, kendisi de havacılıkla ilgili yaptırımlarla karşı karşıya olan Rusya'ya aktarılmasına olanak sağlayabileceği yönünde endişeler de dile getiriliyor. Bu durum, uluslararası yaptırım rejimlerinin etkinliği açısından yeni tartışmaları beraberinde getirebilir.
AeroTime, konuyla ilgili yorum almak üzere Boeing ve ABD Ticaret Bakanlığı ile iletişime geçtiğini bildirdi.
