ABD Başkanı Donald Trump, 13 Ağustos 2026 tarihinde imzaladığı ulusal güvenlik başkanlık memorandumu ile ABD Donanması'nın gelecekteki Gerald R. Ford sınıfı uçak gemisi USS Doris Miller'dan (CVN-81) Elektromanyetik Uçak Fırlatma Sistemi (EMALS) ve Gelişmiş Silah Asansörleri'nin çıkarılmasını, bunların yerine buharlı katapultlar ve hidrolik sistemlerin takılmasını emretti. Bu ani karar, Donanma'nın 2009 yılında aldığı fırlatma teknolojisi tercihini kökten değiştiriyor ve havacılık çevrelerinde geniş yankı uyandırdı.
Teknoloji Tercihinde Keskin Dönüş
Başkan Trump'ın 'Amerika Birleşik Devletleri Donanması ve Amerika'nın Gemi İnşa Sanayi Üssünü Yeniden İnşa Etmek' başlıklı memorandumu, Savunma Bakanı'na (yönetimin kullandığı adıyla Savaş Bakanı) 60 gün içinde bu değişikliklerin uygulanmasına yönelik tedbirleri, zaman çizelgelerini ve kaynakları içeren bir plan sunma talimatı veriyor. Bu talimat, sadece EMALS ile sınırlı kalmayıp, geminin Gelişmiş Silah Asansörlerinin de hidrolik sistemlerle değiştirilmesini öngörüyor. Bu durum, uçak gemisi operasyonlarının kritik unsurları olan fırlatma ve mühimmat taşıma sistemlerinde köklü bir geri dönüş anlamına geliyor.
HII Newport News Shipbuilding tersanesinde yapımı devam eden dördüncü Gerald R. Ford sınıfı uçak gemisi olan CVN-81 USS Doris Miller'ın omurgasının 2026 yılı sonunda atılması ve geminin 2034 yılı başlarında teslim edilmesi bekleniyor. Ancak, bu karar USS Gerald R. Ford ile gelecekteki John F. Kennedy ve Enterprise gemilerini etkilemeyecek. Bu gemilerde EMALS ve ilgili gelişmiş sistemlerin kullanımı devam edecek. Pentagon verilerine göre, Mart 2026 itibarıyla USS Gerald R. Ford, 36.863 EMALS fırlatması gerçekleştirmişti.
Sektörden Tepkiler ve Küresel Bağlam
General Atomics Electromagnetic Systems şirketi, 8 Haziran 2023'te Deniz Hava Sistemleri Komutanlığı'ndan CVN-81 için EMALS ve Gelişmiş Yakalama Sistemi (AAG) donanım setleri ihalesini aldığını duyurmuştu. Şirket, AP'ye yaptığı açıklamada, bu karardan vazgeçilmesinin 'dikkatli bir şekilde yeniden değerlendirilmesi gerektiğini' belirtti. Üretimin neredeyse yarıya yaklaştığı bir aşamada yapılacak bu değişikliğin, maliyet, zaman çizelgesi ve entegrasyon açısından ciddi riskler taşıyacağı uyarısında bulundu. Başkan Trump, 15 Temmuz 2026'da ABD Kara Harp Okulu'nda yaptığı konuşmada, 'çalışmayan elektrikli katapultlara' sabrının kalmadığını ifade etmişti.
Memorandumda Gelişmiş Yakalama Sistemi (AAG) doğrudan belirtilmese de, bu sistem de General Atomics tarafından üretilen ve EMALS ile birlikte çalışan bir paketin parçası. AAG, Nimitz sınıfı uçak gemilerinde kullanılan Mk 7 hidrolik sisteminin yerini alarak, dijital kontrollü su bükücüler ve indüksiyon motorları ile her uçağa özel iniş yavaşlatması sağlıyor. EMALS ise buhar pistonunun yerini doğrusal indüksiyon motoruyla alarak, daha geniş bir uçak yelpazesini (Boeing MQ-25 Stingray tanker ve mürettebatsız hava araçları dahil) fırlatma kapasitesi sunuyor ve yaşam döngüsü maliyetlerini düşürmeyi hedefliyordu.
Bu karar, ABD Donanması'nı elektromanyetik fırlatma teknolojisinden geri adım atan tek güç konumuna getiriyor. Zira Fransa, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından Aralık 2025'te onaylanan PANG uçak gemisini üç General Atomics EMALS katapultu ve üç AAG sistemi etrafında tasarlarken, Çin de ilk elektromanyetik katapultlu uçak gemisi Fujian'ı Kasım 2025'te hizmete sokmuştu. Memorandumun açılış bölümünde ABD Donanması'nın gemi inşa sicili, 'aşırı karmaşık tasarımlar ve tekrarlayan tasarım değişiklikleri prosedürleri' ile eleştiriliyor.
