ABD Kongresi'ndeki yasa koyucular, havacılık sektöründe Çin ile iş birliği yapan şirketlere yönelik sert önlemler alınması çağrısında bulundu. Özellikle Airbus'ın Çin'deki ortaklıkları hedef alınırken, Federal Havacılık İdaresi'ne (FAA) Çin yapımı uçaklara sertifika vermemesi yönünde bir talep iletildi. Bu çağrı, ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile yaptığı zirve görüşmelerinin hemen ardından geldi.
Çin Ortaklıkları ve Askeri Endişeler
ABD Temsilciler Meclisi Çin Seçim Komitesi, 19 Kasım 2026 tarihli Reuters tarafından aktarılan bir kongre raporunda, Batılı havacılık ortaklıklarının Çin'in askeri gücünü pekiştirmesine yardımcı olduğunu savundu. Bu rapor, Airbus gibi şirketlerin önerilen sözleşme kısıtlamalarının hedefinde olduğunu ortaya koydu. Komite, ABD hükümetinin Çin'e yatırım yapmaya devam eden havacılık şirketlerinden sözleşmeleri geri çekmesini talep ediyor.
Airbus'ın Çin'deki iş birlikleri daha önce de ABD'li yasa koyucuların dikkatini çekmişti. Komite Başkanı John Moolenaar, Aralık 2025'te Savunma Bakanı Pete Hegseth'e yazdığı bir mektupta, Avrupalı üreticinin Çinli ortaklıklarının askeri uçak üretimiyle ilgili şirketlere yardım edip etmediğini sorgulamıştı. Mektupta özellikle, Airbus'ın Tianjin'deki operasyonu için A320 kanatları üreten ve aynı zamanda Çin askeri uçaklarını geliştiren Xi'an Aircraft Industry Group işaret edildi. Komite, ticari üretim faaliyetlerinin bu şirketlere askeri programlar için faydalı olabilecek beceri ve yetenekler kazandırabileceğini öne sürdü. Moolenaar ayrıca, Fransız hükümetini, Airbus'ın yabancı yetkililere açıklayabileceği bilgileri kontrol ederek soruşturmayı engellemekle suçladı; ancak mektubunda Airbus'ın iş birliğine istekli göründüğünü de belirtti.
Airbus'ın Çin'deki Varlığı ve COMAC'ın Durumu
Airbus, Çin pazarındaki varlığını güçlendirmeye devam ediyor. Şirket, Ekim 2025'te Tianjin Serbest Ticaret Bölgesi Yatırım Şirketi ve Aviation Industry Corporation of China (AVIC) ile yaptığı anlaşma kapsamında Tianjin'de ikinci bir A320 ailesi nihai montaj hattını faaliyete geçirdi. Airbus, bu ek hattın üretim kapasitesini artırarak Çin ve diğer bölgelerdeki müşterilere hizmet vereceğini açıklamıştı. 2008'de açılan orijinal Tianjin hattı, bu tarihe kadar 780'den fazla A320 ailesi uçağını monte edip teslim etmişti.
Komite, 13 Kasım 2026'da yayımladığı ayrı bir raporda Çin'in ticari uçak endüstrisini de inceledi. Bu incelemede, yerli üreticilere yönelik kapsamlı hükümet desteği vurgulanırken, Çin'in havacılıkta Batılı rakiplerinin gerisinde kaldığı da belirtildi. Raporda, COMAC'ın C919 yolcu uçağının hala Batı motorlarına ve aviyonik sistemlerine bağımlı olduğu ve FAA ile Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA) sertifikasyonlarından yoksun olduğu kaydedildi. Bu onaylar, Çinli havayollarının yerel pazarda uçağa talep göstermesine rağmen, C919'un Çin dışındaki ticari beklentileri için kritik önem taşımaya devam ediyor.


