Avustralya'dan ABD'ye onarım için gönderilmesi planlanan F-35 savaş uçağı parçalarının Çin'in özel idari bölgesi Hong Kong'a yönlendirilmesi, havacılık ve savunma çevrelerinde dikkat çekti. Avustralya Başbakan Yardımcısı ve Savunma Bakanı Richard Marles, 22 Eylül 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, söz konusu parçaların hassas nitelikte olmadığına inandıklarını belirtti. Canberra yönetimi, bu sevkiyatın detaylarını araştırmak üzere Amerika Birleşik Devletleri ve F-35 programının ana yüklenicisi Lockheed Martin'e destek veriyor.
Adelaide'de gazetecilere konuşan Bakan Marles, Avustralya tarafında yaşanan tüm süreçleri titizlikle incelediklerini ifade etti. Avustralya Yayın Kurumu'nun aktardığına göre Marles, "Anladığım kadarıyla, burada hassas ekipman veya hassas parçalardan bahsetmediğimiz konusunda bir rahatlık hissi var," dedi. Marles, konunun nihayetinde ABD ve Lockheed Martin tarafından yönetileceğini de sözlerine ekledi.
Bu gelişmeler, Politico'nun 18 Eylül 2026 tarihli haberinin ardından yaşandı. Politico, konuya yakın üç kaynağa dayandırdığı haberinde, ABD'de onarılması gereken F-35 parçalarının Hong Kong'a yönlendirildiğini ve bu sevkiyatın radar emici şeffaf bir kaplamaya sahip kokpit kanopisini de içerdiğini bildirmişti. Habere göre, parçaların taşınmasında bir aracı firma Lockheed Martin adına hareket ediyordu.
F-35 Programında Tedarik Zinciri ve Güvenlik Endişeleri
Pentagon'un F-35 Müşterek Program Ofisi (JPO), kullanılamaz durumdaki F-35 bileşenlerini içeren sevkiyat sorunundan haberdar olduğunu açıkladı. JPO, bu bileşenleri geri almak, olayı soruşturmak ve gelecekte benzer durumları önlemek için ABD yetkilileri ve sanayi ortaklarıyla çalıştığını bildirdi. Lockheed Martin ise güvenlik nedenleriyle belirli sevkiyatlar hakkında yorum yapamayacağını belirtirken, F-35 programının bütünlüğünü ve müttefik ortakların güvenliğini sağlamak için her sevkiyatı azami özenle ve güvencelerle ele aldıklarını vurguladı.
Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi sözcüsü Heather Vaughan, 21 Eylül 2026'da Bloomberg'e yaptığı açıklamada, komitenin konuyla ilgili "birden fazla brifing" aldığını ve denetim faaliyetlerine devam ettiğini belirtti. Bu olay, F-35 programının Çin'in erişimine karşı uzun süredir devam eden incelemelerle dolu geçmişine bir yenisini ekledi. Daha önce 2022'de Çin yapımı bir alaşım nedeniyle teslimatların askıya alınması, emekli bir ABD Hava Kuvvetleri pilotunun Çinli havacılara F-35 hakkında bilgi verdiği iddialarıyla yargılanması ve Suudi Arabistan'a F-35 satışına ilişkin istihbarat uyarıları gibi konular programın hassasiyetini göstermişti.
Küresel Yedek Parça Havuzu ve Takip Zorlukları
Avustralya, 72 adet F-35A uçağından oluşan filosunu Aralık 2024'te tamamlamıştı. Ülke, Newcastle'ın kuzeyindeki Royal Australian Air Force (RAAF) Williamtown Üssü'nde bölgesel bir F-35 yedek parça merkezi de barındırıyor. Ancak söz konusu sevkiyatın bu merkezden kaynaklanıp kaynaklanmadığı bilinmiyor.
F-35 programına katılan ülkeler, ABD Savunma Bakanlığı'na ait ve ana yükleniciler tarafından yönetilen ortak bir küresel yedek parça havuzundan faydalanıyor. Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi (GAO) tarafından 23 Mayıs 2023'te yayımlanan bir rapora göre, envanter dünya genelinde 50'den fazla tesise dağılmış durumda. Bu raporda, bir ana yüklenicinin Mayıs 2018'den bu yana 85 milyon doların üzerinde değere sahip 1 milyondan fazla yedek parça kaybı kaydettiği ve JPO'nun bu kayıpların %2'sinden azını incelediği belirtilmişti. Eylül 2026 itibarıyla GAO, bu rapordaki dört tavsiyesinin tamamını hala açık olarak listeliyor; Pentagon'un küresel yedek parça havuzu için hesap verebilirlik ve raporlama prosedürlerini henüz tam olarak çözemediği görülüyor.
