İngiltere'nin hava trafik kontrol hizmetlerinden sorumlu kurumu National Air Traffic Services (NATS), havacılık sektöründe büyük yankı uyandıran bir olaya imza atarak, 8 Eylül'deki kapsamlı teknik arızanın ardından 21 Eylül'de ikinci kez sistem sorunu yaşadı. İskoçya'nın Prestwick kentindeki kontrol merkezinde meydana gelen bağlantı problemi, İngiltere'nin kuzeyi, İskoçya ve Kuzey İrlanda hava sahasındaki trafiği olumsuz etkiledi. Bu operasyonel aksaklık sonucunda, Cirium verilerine göre gün sonunda 227 uçuş iptal edilirken, yüzlerce seferde de ciddi gecikmeler yaşandı.
Yaşanan bu ikinci arıza, Manchester, Glasgow, Edinburgh ve Belfast gibi önemli havalimanlarının yanı sıra Londra Gatwick ve London City gibi başkentteki yoğun merkezlerde de aksaklıklara yol açtı. NATS, sorunun giderildiğini ve sistemin tam kapasiteyle çalışmaya başladığını duyursa da, gün boyu süren aksamalar havayolu şirketlerinin sabrını taşırdı ve kuruma yönelik sert tepkilerin fitilini ateşledi.
Hava Trafik Kontrolünde İkinci Darbe
8 Eylül'de ülke genelinde 2 binden fazla uçuşun iptaline yol açan bir başka NATS sistem arızasının üzerinden henüz iki hafta geçmeden yaşanan bu yeni problem, sektörde büyük bir güven krizine neden oldu. Havayolu şirketleri, art arda gelen bu aksaklıkların operasyonel planlamaları ve yolcu deneyimleri üzerindeki yıkıcı etkisine dikkat çekti.
Avrupa'nın önde gelen düşük maliyetli taşıyıcılarından Ryanair, 140'tan fazla uçuşunun ve 25 binden fazla yolcusunun bu durumdan etkilendiğini açıklarken, NATS Üst Yöneticisi (CEO) Martin Rolfe'nin görevinden ayrılması yönündeki çağrısını yineledi. easyJet ise son arızanın, NATS sistemlerinin genel dayanıklılığına ilişkin endişeleri bir kez daha gündeme getirdiğini belirtti. Jet2, benzer aksaklıkların önüne geçilmesi için daha güçlü önlemler alınması ve NATS'nin hesap verebilirliğinin artırılması gerektiğini vurgularken, Wizz Air UK de NATS için “güven krizi” yaşandığını ifade ederek acil reform talebinde bulundu.
Sektörden NATS'ye Sert Tepki ve Reform Çağrıları
NATS, 21 Eylül'deki bağlantı sorununun, 8 Eylül'deki yazılım kaynaklı arızadan bağımsız olduğunu bildirdi. Ancak, 8 Eylül'deki önceki arızaya ilişkin incelemede, uçuş verilerinin işlenmesini etkileyen daha önce bilinmeyen bir yazılım kusuru tespit edilmişti. İngiltere Sivil Havacılık Otoritesi (CAA) de NATS sistemlerinin dayanıklılığını ve operasyonel güvenilirliğini incelemeye yönelik sürecini titizlikle sürdürüyor.
Havacılık sektörünün yanı sıra, İngiltere'nin turizm sektörü kuruluşu ABTA da hükümete başvurarak, benzer hava trafik kontrol kesintilerinin sektörde oluşturduğu zararların NATS tarafından karşılanması seçeneğinin değerlendirilmesini istedi. Bu durum, İngiltere'nin kritik hava trafik kontrol altyapısının dayanıklılığı ve NATS'nin teknik sorunlar karşısındaki yedekleme kapasitesi hakkında yeni ve derinlemesine tartışmaları beraberinde getirdi.
