Çin'in havacılık sanayisindeki yükselişini simgeleyen önemli bir gelişme yaşandı. Devlet destekli uçak üreticisi COMAC tarafından geliştirilen, ülkenin ilk yerli sabit kanatlı elektrikli ticari uçağı CE-25A, 14 Kasım 2026 tarihinde ilk insanlı test uçuşunu başarıyla tamamladı. Pekin'in güneydoğusundaki Shandong eyaletinin Binzhou şehrinde gerçekleşen bu tarihi uçuşta, iki pilot ve bir uçuş test mühendisi görev aldı. Uçak, 16 dakika 38 saniye havada kalarak 60.4 kilometrelik bir mesafeyi kat etti. Yer operasyonları da dahil olmak üzere tüm test süreci 57 dakika 46 saniye sürdü. Çin haber ajansı China News Service, bu önemli test uçuşunun görüntülerini kamuoyuyla paylaştı.
Çin'in Elektrikli Havacılıkta İddialı Adımı
COMAC'ın elektrikli havacılık vizyonunun bir ürünü olan CE-25A, maksimum 10 metrik ton kalkış ağırlığına sahip ve mürettebat dahil 19 yolcu taşıma kapasitesiyle tasarlandı. Uçağın itki sistemi, her kanatta beşer adet olmak üzere toplam 10 adet elektrikli kanallı fandan oluşuyor. COMAC, bu uçağın yaklaşık 400 kilometrelik bir menzile ve saatte 300 kilometre seyir hızına ulaşmasını hedefliyor. CE-25A konsepti ilk olarak 2023 yılında tanıtılmış, ancak tam boyutlu uçağın ilk kamuya açık görüntüleri Ekim 2026'da ortaya çıkarak programın durumu hakkında spekülasyonlara yol açmıştı. Çin devlet medyasına göre, uçak aslında 2 Şubat 2026'dan bu yana 19 insansız uçuş gerçekleştirerek aylardır test ediliyordu.
Bu projenin ana endüstriyel ortağı, küresel elektrikli araç pazarında güçlü bir liderliğe sahip olan Çinli batarya devi CATL. Shanghai Jiao Tong Üniversitesi de projede önemli bir rol oynuyor. CATL, havacılık sektörüne de güçlü bir giriş yaparak Çinli eVTOL geliştiricisi AutoFlight'ın stratejik yatırımcılarından biri konumunda. Şirket, 2023 Şanghay otomobil fuarında, havacılık kullanımı için kalifiye edildiğini belirttiği, hücre seviyesinde 500 Wh/kg'a kadar enerji yoğunluğuna sahip bir batarya tanıtmıştı. Ancak COMAC, CE-25A'ya güç veren batarya tipini henüz açıklamadı.
Küresel Rekabet ve Gelecek Beklentileri
Çin'in otomotiv endüstrisindeki hızlı elektrifikasyon başarısı göz önüne alındığında, Çinli firmaların bu başarıyı havacılık sektöründe de tekrarlaması ve bazı pazar segmentlerinde Batılı rakiplerini geride bırakması bekleniyor. Bugüne kadar sadece bir avuç tam elektrikli sabit kanatlı uçak test uçuşlarını tamamlamış durumda. Boyut olarak CE-25A'ya en yakın örnek, ilk uçuşunu Ağustos 2026'da gerçekleştiren Heart Aerospace'in X1 tam elektrikli gösteri uçağıdır. Ancak X1, nihayetinde daha büyük bir hibrit-elektrikli yolcu uçağı olacak bir test platformu niteliğindedir.
COMAC'ın, CE-25A için Çin Sivil Havacılık İdaresi'ne (CAAC) tip sertifikası başvurusunda bulunduğu bildirildi. Bu adım, uçağın ticari operasyonlara başlaması için kritik bir eşik olup, Çin'in elektrikli havacılıkta öncü bir rol oynama hedefini pekiştiriyor.
