ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), aylarca süren kapsamlı güvenlik incelemelerinin ardından Boeing'e, yeni üretilen tüm 737 MAX ve 787 tipi uçakları için uçuşa elverişlilik sertifikası düzenleme yetkisini yeniden verdiğini duyurdu. 20 Temmuz 2026 Pazartesi günü yürürlüğe girecek olan bu karar, havacılık sektöründe önemli bir gelişme olarak kaydedildi ve Boeing'in üretim süreçlerindeki iyileşmelere yönelik FAA'nın artan güvenini yansıtıyor.
Uçuşa elverişlilik sertifikası, bir uçağın güvenli bir şekilde işletilebileceğini teyit eden ve üretim sürecinin son aşamasını oluşturan kritik bir belgedir. FAA, bu yetkiyi 737 MAX uçakları için 2019'da yaşanan Lion Air ve Ethiopian Airlines kazalarının ardından, 787 Dreamliner uçakları için ise 2022'de ortaya çıkan üretim kalitesi sorunları nedeniyle askıya almıştı. Bu askıya alma kararları, havacılık otoritelerinin üretim süreçleri üzerindeki denetimlerini artırmasına yol açmıştı.
Uzun Süreli İnceleme ve Güven Yeniden Tesisi
FAA'nın bu son kararı, sekiz ay süren titiz bir veri ve güvenlik incelemesinin ardından geldi. Bu süreçte, Boeing'in üretim kalitesinde tutarlılık sergilediği gözlemlendi. Geçtiğimiz Eylül 2025'te FAA, Boeing'e belirli 737 MAX ve 787 uçakları için sertifika verme yetkisini kısmen iade etmişti. Bu dönemde Boeing ve FAA, sertifikaları dönüşümlü olarak düzenlemişti. Sekiz aylık bu gözlem süresince FAA, hem Boeing'in hem de kendisinin düzenlediği sertifikalarda karşılaştırılabilir üretim kalitesi bulgularına ulaştı.
Elde edilen bu sonuçlara dayanarak FAA, bu sorumluluğu güvenli bir şekilde Boeing'e iade edebileceğine karar verdi. FAA Yöneticisi Bryan Bedford, konuyla ilgili açıklamasında, “Güvenlik yaptığımız her şeyin temelini oluşturuyor ve bu ileri adım, ancak güvenli bir şekilde yapılabileceğinden emin olduğumuz için mümkün oldu” ifadelerini kullandı. Bedford, FAA müfettişlerinin Boeing'in üretimini sıkı bir şekilde denetlemeye devam edeceğini, ancak zamanlarının daha büyük bir kısmını üretim sürecinin erken aşamalarında potansiyel riskleri belirlemeye ve ele almaya odaklayacağını belirtti.
Yetki Devri ve Devam Eden Denetimler
FAA'nın Organizasyon Yetkilendirme Programı (ODA), yetkilendirilmiş kuruluşların FAA adına uçuşa elverişlilik ve üretim sertifikaları gibi sertifikasyon işlevlerini yerine getirmesine olanak tanır. Boeing bünyesindeki ODA birimi, şirket içinde FAA'yı temsil eden bağımsız bir gruptur. FAA, Mayıs 2025'te Boeing'in ODA yetkisini üç yıl süreyle yenilemişti.
Bu yetki devrine rağmen FAA, Boeing'in üretim sistemini denetlemeye, denetimler yapmaya ve izlemeye devam edecek. Bu kapsamda, kritik montaj faaliyetleri, üretim kalitesi eğilimleri ve onaylı tip tasarımı ile mühendislik gereksinimlerine uygunluk yakından takip edilecek. Ayrıca, FAA'nın devam eden denetimleri, Boeing'in Güvenlik Yönetim Sistemi (SMS) ve güvenlik kültürünü de yakından gözlemlemeyi ve değerlendirmeyi içerecek. Bu karar, havacılık güvenliğinden ödün vermeden üretim verimliliğini artırmayı hedefleyen bir yaklaşımın göstergesi olarak yorumlanıyor.
