ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), uzun yıllardır devam eden bir uygulamaya son vererek, bazı eski model Cessna Citation iş jetlerinde tek pilotlu uçuşlara izin veren muafiyetleri kaldırma kararı aldı. Bu önemli düzenleme, yaygın eğitim ihlalleri ve havacılık güvenliğine yönelik artan endişeler gerekçe gösterilerek hayata geçiriliyor. Kararın, Federal Sicil Gazetesi'nde yayımlanmasıyla birlikte 28 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Güvenlik Kaygıları ve Tespit Edilen İhlaller
FAA'nın bu radikal kararı almasında, özellikle iki pilotlu mürettebat için sertifikalandırılmış uçaklarda tek pilotlu operasyonların yol açtığı güvenlik riskleri ve tespit edilen ciddi ihlaller etkili oldu. Kurum, 40 yılı aşkın süredir tek pilotlu uçuşlara izin veren muafiyetleri mercek altına aldı. Yapılan kapsamlı incelemelerde, 14 adet Part 61 muafiyet sahibinden 13'ünün uyumsuzluk veya talep edilen bilgileri sağlayamama nedeniyle muafiyetlerini kaybettiği veya uzatma taleplerinin reddedildiği belirlendi.
Soruşturmalar sonucunda, pilot eğitim kayıtlarında eksiklikler, yetkisiz eğitim cihazlarının kullanımı ve uygunsuz yeterlilik kontrolleri gibi ciddi bulgulara rastlandı. Hatta bazı durumlarda kayıtların tahrif edildiği tespit edildi. FAA, kayıt tahrifatına karışan denetçilerin yetkilerini iptal ederek konunun ciddiyetini ortaya koydu.
Kurumun 18 yıllık kaza incelemesi de dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Tek pilotlu olarak uçurulan Part 25 CE-500 tipi uçakların kaza oranının, yine tek pilotlu olarak uçurulan Part 23 CE-500, CE-510 ve CE-525 tipi uçaklara kıyasla yaklaşık iki kat daha yüksek olduğu belirlendi. Ayrıca, tek pilotlu uçuşlar için geçerli yetkiye sahip olmayan pilotların karıştığı iki ölümcül kaza da bu kararın alınmasında etkili oldu. Bu kazalarda toplam 13 kişi hayatını kaybederken, yerde bulunan 8 kişi de yaralandı. FAA, her iki kazanın soruşturmasının devam ettiğini ve muhtemel nedenlerin henüz belirlenmediğini bildirdi.
Özellikle, 18 Aralık 2025 tarihinde Statesville, Kuzey Karolina'da meydana gelen ve eski NASCAR pilotu Greg Biffle, eşi, iki çocuğu ve üç diğer kişinin hayatını kaybettiği Citation 550 kazası FAA tarafından özel olarak vurgulandı. Kurum, bu uçağın nitelikli bir ikinci pilot olmadan işletildiğini belirtse de, kazanın soruşturması halen sürmekte ve kesin nedenler henüz açıklanmamıştır.
Etkilenecek Filo ve Uygulamanın Kapsamı
FAA'nın bu yeni politikası, Cessna Citation ve Citation I, Citation II, S/II, V, Ultra, Bravo, Encore ve Encore+ modellerinin yanı sıra askeri T-47A varyantını da kapsıyor. Bu modeller için tek pilotlu operasyonlara yönelik mevcut muafiyetler sona erecek. Ancak, Citation Mustang ve CJ ailesi gibi modeller ile Part 23 sertifikalı Citation 501 ve 551 varyantları, onaylı uçuş kılavuzlarında belirtilen gereklilikleri karşıladıkları takdirde tek pilot tarafından uçurulmaya devam edebilecekler.
Yeni düzenleme yürürlüğe girdiğinde, etkilenen uçakları kullanan pilotların artık nitelikli bir ikinci pilotla uçmaları zorunlu hale gelecek. Daha önce muafiyet kapsamında tamamlanmış yeterlilik kontrolleri, iki pilotlu operasyonlar için pilot-in-command (sorumlu pilot) gereksinimlerini karşılamak amacıyla kullanılabilecek. Kayıt verilerine göre, Amerika Birleşik Devletleri'nde tescilli yaklaşık 1.250 Cessna Citation modelinin bu yeni politikadan etkileneceği tahmin ediliyor.
