ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), uzun süredir beklenen Boeing 737 MAX 10 modelinin tip sertifikasyonunu 20 Ekim 2026 tarihinde onayladı. Bu kritik karar, Boeing'in tek koridorlu uçak ailesinin en büyük varyantı olan MAX 10'un, yıllarca süren gecikmelerin ardından havayollarına teslimatına başlanmasının önünü açtı. Sektörde büyük bir merakla beklenen bu gelişme, Boeing'in ticari uçak pazarındaki rekabet gücünü artıracak önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Yıllar Süren Gecikmeler ve Rekabetçi Konumlanma
Boeing, sertifikasyonun ardından yaptığı açıklamada, MAX 10 teslimatlarının önümüzdeki aylarda başlayacağını duyurdu. Şirket, 30'dan fazla müşteriden toplam 1.555 adet MAX 10 siparişi aldığını; bu sayının, tamamlanmamış MAX sipariş defterinin %30'undan fazlasını oluşturduğunu belirtti. Tipik iki sınıflı konfigürasyonda 185 ila 210 yolcu taşıyabilen bu model, maksimum 230 yolcu kapasitesine sahip. Menzili 3.100 deniz miline kadar çıkabiliyor ve Boeing, hizmetteki tek koridorlu uçaklar arasında koltuk başına en düşük işletme maliyetini sunduğunu iddia ediyor.
Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, sertifikasyon belgelerini Everett, Washington'daki bir törende Boeing yetkililerine takdim etti. FAA Yöneticisi Bryan Bedford, kararın uçağın tasarımı ve güvenlik gereksinimlerinin titiz bir incelemesinin ardından alındığını vurgularken, ajansın Boeing üretime başladığında denetimini sürdüreceğini belirtti. Boeing Ticari Uçaklar Başkanı ve CEO'su Stephanie Pope, sertifikasyon programının tamamlanmasının, ticari havacılıkta yeni bir standart belirleyecek bir Boeing uçağını teslim etme yolunu açtığını ifade etti.
Başlangıçta 2020'de teslimatlarına başlanması planlanan MAX 10 programı, 2018 ve 2019'daki iki MAX 8 kazasının ardından (346 kişinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan) daha sıkı düzenleyici denetime tabi tutulmuştu. Motor buzlanma önleme sistemi sorunları ve Eylül 2026'da ortaya çıkan bir navigasyon yazılımı sorunu da onay sürecini geciktirmişti. Bu sertifikasyon, Ağustos 2026'da daha küçük MAX 7'nin onaylanmasının ardından, dört ana MAX varyantının sertifikasyon sürecini tamamlamış oldu. United Airlines, Delta Air Lines, American Airlines, Alaska Airlines ve Ryanair gibi büyük havayolları, MAX 10'un başlıca müşterileri arasında yer alıyor. Bu model, Boeing'in Airbus A321neo ile rekabet etme ve filo planları gecikmelerden etkilenen havayollarının ihtiyaçlarını karşılama yeteneğini güçlendirecek.
Geliştirilmiş Güvenlik Sistemleri ve Titiz Sertifikasyon Süreci
MAX 10, sensör arızalarını pilotların daha kolay yönetmesini sağlamak amacıyla geliştirilmiş bir hücum açısı (angle-of-attack) sistemi sunuyor. Hatalı hücum açısı okumalarının her iki MAX kazasına da katkıda bulunduğu biliniyor. Boeing, yeni sistemin sensör davranışlarını izlediğini, şüpheli okumaları tespit ettiğini ve hatalı verilerin diğer uçak sistemlerine ulaşmasını engellediğini veya varsayılan bir değerle değiştirdiğini belirtiyor. Pilotların ekranlarında etkilenen sensörü belirten bir uyarı da yer alıyor.
Yapılan değişiklikler arasında, pilotların hatalı bir lövye sarsma (stick-shaker) uyarısını susturmasına olanak tanıyan bir kokpit anahtarı da bulunuyor. Boeing, bu geliştirilmiş sistemin tüm MAX üretiminde standart hale geleceğini ve halihazırda hizmette olan uçaklara da sonradan takılabileceğini açıkladı. Sertifikasyon kampanyası, yaklaşık 1.000 uçuş, 2.000 saatin üzerinde uçuş testi ve 1.000 saatlik yer testi içeriyordu. Boeing, MAX 10'un, 2020 tarihli Uçak Sertifikasyon, Güvenlik ve Hesap Verebilirlik Yasası'nın (Aircraft Certification, Safety, and Accountability Act) tüm gerekliliklerine uygun olarak sertifikalandırılan ilk ticari uçak olduğunu belirtti.
