İngiltere'de düzenlenen prestijli Farnborough Uluslararası Havacılık Fuarı'nın üçüncü günü, ilk iki gündeki yoğun ticari uçak siparişlerinin aksine daha sakin bir seyir izlerken, ilgi odağı motor üreticileri, savunma havacılığı ve gelecek nesil teknolojilere kaydı. Bu özel gün, havacılık sektörünün sadece filo genişletme değil, aynı zamanda teknolojik derinleşme ve stratejik kapasite artırımına verdiği önemi gözler önüne serdi.
Ticari havacılık cephesinde üçüncü gün yalnızca tek bir yeni uçak siparişiyle sınırlı kaldı. Suudi Arabistan merkezli düşük maliyetli taşıyıcı flynas, Airbus ile mevcut anlaşmasını genişleterek filosuna 20 adet A321neo ve 5 adet A330-900neo olmak üzere toplam 25 yeni uçak ekleme kararı aldı. Bu hamle, flynas'ın sefer ağını ve koltuk kapasitesini artırma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Kiralama (leasing) sektöründe ise Vietnam Airlines, Boeing 737 MAX filosunu büyütme yönündeki kararlılığını sürdürdü. Havayolu, SMBC Aviation Capital'den 10, Avolon'dan 4 ve Phoenix Aviation Capital'den 5 olmak üzere toplam 19 adet Boeing 737-8 MAX uçağını kiralamayı planladığını duyurdu. Bu yeni kiralama anlaşmalarıyla birlikte Vietnam Airlines'ın Boeing 737 MAX taahhüdü, daha önceki 50 uçaklık siparişle birlikte 69 uçağa ulaştı. Bu genişleme, havayolunun dar gövde filo modernizasyonunda Boeing 737 MAX'e olan güvenini pekiştiriyor.
Motor Üreticileri ve Savunma Sanayii Sahnedeydi
Fuarın üçüncü gününe damgasını vuran ana aktörler ise motor üreticileri oldu. Pratt & Whitney, Tayvanlı havayolu şirketi Tigerair Taiwan ile 15 adet Airbus A321neo uçağı için GTF motorlarının tedarikine yönelik bir mutabakat zaptı imzaladı. Bu anlaşma, dört doğrudan satın alınan ve on bir kiralık uçak için motor tedarikinin yanı sıra, motorların 12 yıllık EngineWise bakım hizmetini de kapsayarak uzun vadeli bir iş birliğinin sinyallerini verdi.
Bir diğer önemli gelişme ise CFM International cephesinden geldi. Ermenistan merkezli FlyOne Armenia, iki adet Airbus A321neo uçağında kullanılmak üzere LEAP-1A motorlarını tercih ettiğini açıkladı. Bu anlaşma, Ermeni taşıyıcının LEAP motorlarıyla gerçekleştirdiği ilk sipariş olması açısından sektörel bir ilk olarak kayıtlara geçti.
Savunma havacılığı tarafında da önemli yenilikler ve anlaşmalar duyuruldu. İngiliz savunma devi BAE Systems, 'Brontanax' adını verdiği yeni nesil insansız muharip hava aracını (Collaborative Combat Aircraft - CCA sınıfı) ilk kez tanıttı. Bu platformun ilk uçuşunun 2027'de yapılması ve on yılın sonuna kadar hizmete girmesi hedefleniyor. İtalyan savunma şirketi Leonardo ise yeni hafif taarruz uçağı M-346F için ilk ihracat siparişini Endonezya'dan aldı. Anlaşma, Endonezya'ya 12 uçağın teslim edilmesini öngörürken, bu uçaklar hem eğitim hem de hafif taarruz görevlerinde kullanılacak.
Uluslararası iş birlikleri de savunma sanayi gündemindeydi. İsveçli Saab ile Brezilyalı Embraer, Brezilya'da gelecekteki ihracat müşterileri için ilave 20 adet Gripen savaş uçağının üretimine yönelik bir iş birliği anlaşması imzaladı. Nihai sözleşmenin yürürlüğe girmesi halinde, Brezilya'daki Gavião Peixoto tesisleri, İsveç'in ardından Gripen savaş uçaklarının ikinci nihai montaj hattı haline gelecek.
Farnborough Uluslararası Havacılık Fuarı, ticari uçak siparişleri açısından üçüncü gününde sınırlı bir hareketlilik gösterse de, yeni nesil motor teknolojileri, insansız savaş sistemleri ve küresel üretim kapasitesinin artırılmasına yönelik stratejik projelerle havacılık dünyasının geleceğine ışık tuttu. Fuarın önümüzdeki iki gün daha ziyaretçilerini ağırlamaya devam edeceği belirtildi.
