Finlandiya Hava Kuvvetleri, Lockheed Martin üretimi ilk iki F-35A Lightning II savaş uçağını, 1 Ekim 2026 tarihinde Rovaniemi'deki Lapland Hava Kanadı'nda düzenlenen törenle resmen kamuoyuna tanıttı. Uçakların Finlandiya topraklarına inişinden 13 gün sonra gerçekleşen bu tören, ülkenin yeni nesil savaş uçağı programında önemli bir dönüm noktasını temsil ediyor.
JF-510 ve JF-512 kuyruk numaralı F-35'ler, 18 Eylül 2026 tarihinde yerel saatle 17:45'te Rovaniemi Havalimanı (RVN) pistine teker koymuştu. Bu transatlantik intikal uçuşu, ABD Hava Kuvvetleri pilotları tarafından gerçekleştirildi. Üçüncü bir uçak olan JF-511 ise aviyonik arızası nedeniyle Azorlar'da kalmış olup, Finlandiya Hava Kuvvetleri'nin açıklamasına göre sonbaharda gelecek bir sonraki uçak grubuyla ülkeye intikal ettirilecek.
Finlandiya Savunma Kuvvetleri'nin bildirdiğine göre, yaklaşık 400 davetli ve medya mensubunun katıldığı törene, Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Savunma Bakanı Antti Häkkänen ve ABD'nin Finlandiya Büyükelçisi Howard W. Brodie gibi üst düzey isimler iştirak etti. Program kapsamında, Yarbay Jaakko Sointu tarafından gerçekleştirilen, Finlandiya semalarındaki ilk F-35 uçuşu da büyük ilgi gördü.
Operasyonel Geçiş ve Eğitim Süreci
Finlandiya Hava Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Timo Herranen, uçakların teslim alınması ile operasyonel hale getirilmesi arasındaki farka dikkat çekerek, "Gelişi, hazır olma durumuyla karıştırmayacağız. Geliş, işin sadece başlangıcıdır" ifadeleriyle sürecin ciddiyetini vurguladı. Finlandiya, sipariş ettiği 64 adet F-35A'dan şimdiye kadar on tanesini teslim almış durumda. Bu uçaklardan sekizi (JF-501'den JF-508'e kadar olanlar), Finlandiyalı pilot ve bakım personelinin eğitim gördüğü ABD'deki Ebbing Hava Ulusal Muhafız Üssü'nde geçici olarak konuşlandırılmış durumda. JF-501'in Aralık 2025'te Fort Worth, Teksas'ta üretim hattından çıkışının ardından, Ocak 2026'da Ebbing'e ulaşmasıyla bu uçaklar eğitim faaliyetlerine destek veriyor.
Finlandiya Savunma Kuvvetleri'nin açıklamasına göre, ABD'deki başlangıç eğitimleri 2028 yılının başlarına kadar devam edecek. Rovaniemi'de bakım eğitimlerinin 2026 sonundan önce başlaması, pilot eğitimlerinin ise Ocak 2027'de devreye girmesi planlanıyor. ABD'de eğitim almış Finli eğitmenler, bu geçiş sürecinde ABD, Norveç ve Danimarka'dan gelen personel ile birlikte görev yapacak. Bu durum, ilk uçakların Finlandiya'ya ulaşmasıyla birlikte programda yeni bir aşamanın başladığını ve eğitim ile destek faaliyetlerinin kademeli olarak ABD'den Finlandiya'daki üslere kaydırılacağını gösteriyor.
Operasyonel Kapasite ve Endüstriyel Katkı
Lapland Hava Kanadı'nın 2028 yılının başlarında ilk operasyonel kapasiteye (IOC) ulaşması ve bu noktadan itibaren sadece F-35'lerle görev yapması hedefleniyor. Karelia Hava Kanadı'nın ise ilk F-35'lerini 2028 yılı içinde teslim alması beklenirken, Finlandiya Hava Kuvvetleri genelinde tam operasyonel kapasiteye (FOC) 2030 yılının sonuna kadar ulaşılması planlanıyor. Bu süre zarfında, uçak teslimatları devam edecek ve Finlandiya'nın mevcut F/A-18 Hornet filosu ile F-35A filosu paralel olarak görev yapacak. Program direktörü Henrik Elo'nun Nisan 2026'da yaptığı açıklamaya göre, geciken Block 4 modernizasyon paketleri hazır olduğunda, Finlandiya bu yükseltmeleri kendi imkanlarıyla finanse edecek.
F-35 programı, Finlandiya'da önemli bir endüstriyel ayak izi de oluşturuyor. Fin savunma sanayii üreticisi Patria, Lockheed Martin dışında F-35'in ön gövdesini üreten ilk şirket oldu. Jämsä'daki Halli tesisinde montaj faaliyetlerine Mart 2026 başında başlayan Patria, 2042 yılına kadar 400 adet ön gövde ve iniş takımı kapısı seti üretimi gerçekleştirecek.
