Finlandiya ve İsveç hava kuvvetleri, 24 Eylül 2026 tarihinde Finlandiya Körfezi uluslararası hava sahası üzerinde Rusya’ya ait askeri uçakları ilk kez ortak bir operasyonla önleyerek tanımladı. Bu olay, Finlandiya Savunma Kuvvetleri tarafından iki hava kuvvetinin gerçekleştirdiği ilk ortak operasyonel tanımlama görevi olarak kayıtlara geçti ve bölgedeki artan iş birliğinin somut bir göstergesi oldu.
Finlandiya Savunma Kuvvetleri’nin 25 Eylül 2026’da yayımladığı açıklamaya göre, Finlandiya Hava Kuvvetleri’ne ait F/A-18 Hornet ve İsveç Hava Kuvvetleri’ne ait JAS 39 Gripen tipi hızlı reaksiyon alarm (QRA) savaş uçakları, Rus formasyonunu tespit etmek ve önlemek üzere havalandırıldı. Rusya’ya ait bu formasyon, bir Tupolev Tu-134 nakliye uçağı, Mikoyan MiG-31 savaş uçakları ve Sukhoi Su-30 savaş uçaklarından oluşuyordu. Görev, Finlandiya Hava Kuvvetleri Hava Operasyonları Merkezi tarafından yönetildi.
Derinleşen İş Birliği ve Bölgesel Güvenlik
Bu ortak misyon, Finlandiya Savunma Kuvvetleri’nin 28 Ağustos 2026’da duyurduğu, Finlandiya’nın toprak bütünlüğünü koruma amacıyla İsveç ile iş birliğini derinleştirme kararı doğrultusunda gerçekleşti. Bu düzenleme kapsamında İsveç, Baltık Denizi bölgesine JAS 39 Gripen savaş uçakları ve bir Visby sınıfı korvet ile katkıda bulunuyor. İsveç’in bu varlıkları, özellikle hava gözetimini güçlendirmeyi ve Finlandiya’nın potansiyel hava sahası ihlallerine veya diğer olaylara müdahale etmek için kaynaklarını serbest bırakmasını sağlamayı hedefliyor. İş birliğinin en az 2026 yılının sonuna kadar devam etmesi planlanıyor.
Finlandiya Hava Kuvvetleri Komutanlığı Kurmay Başkan Yardımcısı Albay Vesa Mäntylä, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Bu sonbaharda başlayan derinleşen iş birliği, ortak tanımlama görevlerini mümkün kılıyor ve QRA savaş uçaklarının diğer ülkenin hava üslerinden operasyon yapmasına olanak tanıyor" ifadelerini kullandı. Finlandiya Savunma Kuvvetleri’ne göre, her iki ülkenin alarm durumundaki savaş uçakları normalde kendi ulusal üslerinde QRA görevini yerine getiriyor, ancak gerektiğinde diğer ülkenin üslerinden de operasyon yapabiliyor. İsveç Hava Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Jonas Wikman ise, "Yakın iş birliği pratikte böyle görünüyor. Yıllar içinde güven ve güçlü kişisel ilişkiler üzerine inşa edilen bu yapı sayesinde, artık hava kuvvetleri, uluslar ve müttefikler olarak sorunsuz bir şekilde birlikte çalışabiliyoruz" dedi.
Artan Tehditler ve NATO Entegrasyonu
Finlandiya Savunma Kuvvetleri, güçlendirilen bu iş birliğini Ukrayna’nın Rusya’ya yönelik uzun menzilli insansız hava aracı (İHA) saldırılarıyla ilişkilendirdi. Açıklamada, münferit İHA’ların Finlandiya hava sahasına ve topraklarına saptığı ve Rusya’ya yönelik saldırıların yakın gelecekte sona ermesinin beklenmediği belirtildi. Finlandiya, 2026 yılında birçok hava sahası olayına tanık oldu. Örneğin, 15 Mayıs 2026’da bölgesel bir İHA uyarısı nedeniyle Helsinki-Vantaa Havalimanı (HEL) trafiği üç saat süreyle durduruldu. Ayrıca, 21 Ağustos 2026’da Finlandiya Sınır Muhafızları, Rusya’ya ait bir Il-20 keşif uçağının bir gün önce Utö’nün güneyinde Finlandiya hava sahasına yaklaşık dokuz kilometre (yaklaşık 5.6 mil) girdiğini duyurdu.
Finlandiya ve İsveç savaş uçakları, birkaç yıldır neredeyse haftalık olarak Sınır Ötesi Eğitim (Cross Border Training) sortileri gerçekleştiriyordu. Ancak, her iki ülkenin de NATO’ya katılmasıyla askeri entegrasyonları hız kazandı. Finlandiya 4 Nisan 2023’te, İsveç ise 7 Mart 2024’te NATO üyesi oldu. İki hava kuvveti ayrıca, Nordic Air Power aracılığıyla Norveç ve Danimarka ile iş birliği yapıyor ve Baltık Denizi bölgesindeki operasyonları NATO Baltık Hava Polisliği (Baltic Air Policing) birlikleriyle koordine ediyor.
