Fransa Hava ve Uzay Kuvvetleri, 2027 yılında yalnızca iki adet yeni Rafale savaş uçağı teslim almayı beklerken, aynı dönemde ek Mirage 2000-5 jetlerini envanterden çıkaracak. Bu durum, mevcut muharip uçak filosunun planlanan kullanım oranının %15'in üzerinde işletildiği bir dönemde, Fransız hava gücünün üzerindeki baskıyı gözler önüne seriyor. Fransa Hava ve Uzay Kuvvetleri Komutanı General Jérôme Bellanger, 14 Ekim 2026 tarihinde Ulusal Meclis Savunma Komitesi'nde yaptığı konuşmada, milletvekillerinin 2027 savunma bütçesi teklifini incelediği sırada bu kritik uyarıyı dile getirdi.
General Bellanger, 2026 yazı öncesinden bir örnek vererek filonun üzerindeki yoğun baskıyı somutlaştırdı. Bu dönemde, Fransa'nın savaş uçaklarının yaklaşık %80'i eş zamanlı olarak nükleer caydırıcılık tatbikatı, Orta Doğu'daki operasyonlar, NATO'nun doğu kanadındaki görevler ve Fildişi Sahili'ndeki bir tatbikatta kullanılmış, bunun yanı sıra sürekli hava polisliği görevleri de devam etmişti. Bellanger, "Filoyu aşırı kullanmak yarın artık yeterli olmayacak" sözleriyle durumun ciddiyetini vurguladı.
Filo Gerilimi ve Bütçe Tartışmaları
Önerilen 2027 bütçesi, Rafale tedariki ve F5 standardının geliştirilmesi de dahil olmak üzere modernizasyon çalışmaları için 4,4 milyar avro taahhüt yetkisi ve 1,8 milyar avro ödeme ödeneği ayırıyor. Ancak General Bellanger, bir sonraki askeri programlama yasasının Fransa'nın savaş uçağı filosunun genel büyüklüğünü yeniden gözden geçirmesi gerektiğini savundu. Bu uyarı, Bellanger'in Mayıs 2026'da Senato önünde dile getirdiği benzer endişelerin devamı niteliğinde. O dönemde de F5 standardının 2033'te hizmete girmesinden önce Fransa'nın ek Rafale'lere ihtiyaç duyduğunu, bunun geçici olarak daha fazla F4 standardı uçak tedarik etmek anlamına gelse bile gerekli olduğunu belirtmişti. Fransa'nın nükleer caydırıcılık duruşunun planlanan genişlemesi, bu değerlendirmeye uçak sayısı kadar personel, eğitim, altyapı ve destek açısından da yeni bir gereklilik ekleyecek.
Geleceğin Hava Gücü: İnsansız Sistemler ve Yeni Nesil Savaş Uçağı
Fransa, operasyonel kapasitesini artırmak amacıyla işbirlikçi muharip insansız hava araçlarını (İHA) envanterine katmayı planlasa da, Bellanger bunların insanlı savaş uçaklarının yerine geçeceği görüşüne karşı çıktı. Milletvekillerine hitaben, "İşbirlikçi bir muharip İHA, bir savaş uçağı değildir. Birebir ikame sağlamaz" ifadelerini kullandı. Gelecekteki İHA'ları, insanlı çok rollü savaş uçaklarının çok yönlülüğüne kıyasla, çoğunlukla tek görevli, tamamlayıcı platformlar olarak tanımladı. Fransa Hava ve Uzay Kuvvetleri, ilk MBDA DELUGE uzun menzilli tek yönlü saldırı İHA'larını 2027 yazında teslim almayı bekliyor. Fransız hizmetinde Durandal olarak bilinen bu sistemler, yeni bir bombardıman ve keşif İHA filosunun çekirdek yeteneğini oluşturacak. Ocak 2026'da sipariş edilen DELUGE sistemi, turbojet motoruyla 50 kilogramlık bir faydalı yükü 500 kilometreye kadar mesafeye taşıyacak şekilde tasarlandı. Bellanger, düşman hava savunmasını aşmaya yönelik gelecekteki yaklaşımda, önce ucuz, tek kullanımlık İHA'ların savunma sistemlerini açığa çıkarmak ve doyurmak için kullanılacağını, ardından daha büyük işbirlikçi muharip İHA'ların insanlı uçakların düşman topraklarının derinliklerine saldırması için koridorlar açmaya yardımcı olacağını belirtti.
Ayrı bir girişim olan HYPERION'un ise 2028'de Dassault nEUROn göstericisini temel alan otonom işbirlikçi bir platformun Rafale veya Mirage 2000 ile deneysel operasyonuyla ilk önemli kilometre taşına ulaşması bekleniyor. Bellanger, Haziran 2026'da Franco-Alman yeni nesil savaş uçağı (NGF) projesinin çöküşünün ardından Rafale'nin yerini alacak uçak hakkında ek detaylar verdi. Artık Avion de Combat du Futur (ACF) olarak bilinen bu gelecekteki savaş uçağı, ulusal olarak geliştirilmiş bir uçak olarak öngörülüyor, ancak yabancı ortaklarla işbirliği olasılığı devam ediyor. Bellanger'e göre ACF, 2040 yılına kadar konvansiyonel görevlerde uçmalı, ardından 2050 civarında Rafale'nin nükleer caydırıcılık rolünü üstlenmelidir. Halihazırda geliştirilmekte olan Rafale F5'in ise 2035 civarında önemli bir operasyonel kilometre taşına ulaşması bekleniyor. Bu uçak, gelişmiş sensörler, bağlantı ve düşman hava savunmasını bastırmak için STRATUS RS füzesi de dahil olmak üzere yeni nesil uçaklar için tasarlanan teknolojileri içerecek. Bellanger, Gelecek Muharip Hava Sistemi (FCAS) programı kapsamındaki önceki çalışmaların, özellikle gizlilik, itki ve muharebe bulutu bağlantısı gibi alanlarda boşa gitmediğini vurguladı. Fransız Silahlı Kuvvetler Bakanı Catherine Vautrin, 8 Ekim'de milletvekillerine yaptığı açıklamada, Fransa'nın çok uluslu program kapsamında zaten yapılmış yatırımlardan yararlanmayı amaçladığını belirtti. Bunlar arasında, Rafale'nin M88 motorunun itkisini artırmak ve güç ünitesini yeni nesil savaş uçağına hazırlamak için teknolojileri kapsayan, Safran'a 2019'da verilen 115 milyon avroluk Turenne 2 itki araştırma sözleşmesi de bulunuyor. Fransa ayrıca, Avrupa uçakları arasında birlikte çalışabilirliği sağlamak için Almanya ile muharebe bulutu teknolojileri konusunda işbirliğini sürdürmeyi planlıyor.
Hava Savunma ve Hız İhtiyacı
Oturumda ayrıca Fransız hava üslerinin İHA ve füzelere karşı korunmasını güçlendirme çabaları da vurgulandı. Bellanger, dört ek PARADE İHA karşıtı sistemin konuşlandırılması ve HELMA-P lazer teknolojisinin entegrasyonunun yanı sıra, özel bir önleyici İHA filosunun oluşturulması planlarını doğruladı. Bu önlemler, Fransız hava üslerinin saldırılara karşı direncini artırma çabalarını tamamlıyor. Yakın zamanda yapılan BASEX tatbikatında, Fransız Hava ve Uzay Kuvvetleri, Rafale savaş uçaklarının sivil havalimanlarına dağıtılmasını, İHA saldırıları, sabotaj ve siber saldırıları içeren daha geniş senaryolarla birlikte test etti. Fransa ayrıca, 2027 yılında ilk SAMP/T NG karadan havaya füze sistemini teslim alacak olup, 2030 yılına kadar 10 sistem ve dokuz VL MICA sistemi bekleniyor. Hava Kuvvetleri ayrıca, ASTER ve VL MICA füzelerini birleştiren çok katmanlı bir hava savunma mimarisi sunmaya hazırlanıyor. Bu yatırımlar, Fransız hava gücünü yüksek yoğunluklu savaşa adapte etmeye yönelik daha geniş bir çabanın parçası; bu tür bir savaşta, çok sayıda silahı sahaya sürme ve sürdürme yeteneği, bireysel performansları kadar önem kazanıyor. Bellanger, değişen tehdit ortamına ayak uydurabilmek için Fransa Hava ve Uzay Kuvvetleri'nin tedarik, üretim, bakım ve eğitimi hızlandırması gerektiğini belirterek, iki yıllık komutanlığının ardından önceliğini tek bir kelimeyle özetledi: hız.
