Almanya'da Braunschweig Eyalet Mahkemesi, 2015 yılında Fransa Alpleri'nde düşen Germanwings 4U9525 sefer sayılı uçağında hayatını kaybeden yolcuların yakınları tarafından Almanya Federal Cumhuriyeti aleyhine açılan ek manevi tazminat davasını reddetti. Mahkeme, davacıların Almanya devletinden ek manevi tazminat talep edemeyeceğine hükmederek, sorumluluğun öncelikli olarak havayolu şirketinde olduğuna işaret etti. Bu karar, havacılık sektöründeki sorumluluk zincirini ve uluslararası hukukun işleyişini bir kez daha gündeme getirdi.
Davacılar Almanya Federal Havacılık Dairesi'ni Sorumlu Tutmuştu
Kazada hayatını kaybeden 150 kişinin yakınlarından 30'u, Almanya Federal Cumhuriyeti'nden kişi başına 500 ila 110 bin avro arasında değişen ek manevi tazminat talebinde bulunmuştu. Davacılar, kazadan önce yardımcı pilot Andreas Lubitz'in uçuşa elverişliliğinin yeterince denetlenmediğini ve özellikle psikolojik durumuna ilişkin kontrollerin yetersiz kaldığını savunarak, Almanya Federal Havacılık Dairesi'ni bu konuda sorumlu tutmuştu. Ancak Braunschweig Eyalet Mahkemesi, yakınların benzer nitelikteki tazminat taleplerini doğrudan Germanwings GmbH'ye yöneltebileceğine dikkat çekerek, Almanya devletinin tali sorumluluğu kapsamında ayrıca manevi tazminat ödemekle yükümlü olmadığına karar verdi.
Montreal Konvansiyonu ve Önceki Hukuki Süreçler
Mahkeme, kararında uluslararası hava taşımacılığında taşıyıcının sorumluluğunu düzenleyen Montreal Konvansiyonu'na atıfta bulundu. Bu konvansiyona göre, mağdurların ve hak sahiplerinin belirli koşullarda manevi zarar için tazminat talebinde bulunabilmesi mümkün olsa da, bu kapsamda öncelikli muhatap hava yolu şirketi olarak değerlendirilmektedir. Öte yandan, Germanwings'in ana şirketi Lufthansa'ya karşı daha önce açılan tazminat davalarında da yakınların talepleri kabul edilmemişti. Hamm Yüksek Eyalet Mahkemesi ve Frankfurt Eyalet Mahkemesi, yardımcı pilotun uçuşa elverişliliğinin değerlendirilmesinde sorumluluğun Lufthansa'da değil, Almanya Federal Havacılık Dairesi'nin görev alanında olduğu yönünde değerlendirmelerde bulunmuştu. Bu durum, havacılık otoritelerinin denetim sorumluluğu ile havayolu şirketlerinin operasyonel sorumlulukları arasındaki karmaşık hukuki ayrımı bir kez daha gözler önüne serdi.
Germanwings'in 4U9525 sefer sayılı Airbus A320 tipi uçağı, 24 Mart 2015 tarihinde İspanya'nın Barselona kentinden Almanya'nın Düsseldorf kentine giderken Fransa Alpleri'nde düşmüştü. Uçakta bulunan 144 yolcu ve 6 mürettebatın tamamı hayatını kaybetmiş, soruşturmalar yardımcı pilot Andreas Lubitz'in uçağı kasıtlı olarak dağlık bölgeye yönlendirdiğini ortaya koymuştu.
