Japon Uzay Araştırma Ajansı (JAXA), Mars'ın uydularından ilk örnekleri Dünya'ya getirme amacı taşıyan çığır açıcı Mars Ayları Keşif (MMX) uzay aracını 20 Ekim 2026 tarihinde başarıyla fırlattı. Bu kritik görev, Kızıl Gezegen'in uyduları Fobos ve Deimos'un kökenlerine dair uzun süredir devam eden bilimsel sorulara yanıt bulmayı hedefliyor. Fırlatma, JAXA'nın H3 Fırlatma Aracı'nın onuncu uçuşu olarak Tanegaşima Uzay Merkezi'nden yerel saatle 04:41'de planlandığı gibi gerçekleşti.
Uluslararası İş Birliği ve Görev Takvimi
MMX görevi, JAXA liderliğinde, ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Fransa Ulusal Uzay Çalışmaları Merkezi (CNES), Alman Havacılık ve Uzay Merkezi (DLR) ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA) gibi önemli uluslararası ortakların katılımıyla yürütülüyor. ESA, bilim programı kapsamında bir Fırsat Misyonu olarak görevde yer alarak, uzay aracının transponder ve güç amplifikatörü dahil derin uzay iletişim ekipmanını sağladı. Ayrıca, ESA'nın Estrack yer istasyonu ağı, uzay aracına komutlar gönderecek ve verilerini alacak.
Fırlatmadan yaklaşık 71 dakika sonra MMX uzay aracının ayrılması ve belirlenen yörüngeye yerleşmesi sorunsuz bir şekilde tamamlandı. MMX'in Ağustos 2027'de Mars yörüngesine girmesi ve Eylül 2027'den itibaren gezegenin iki uydusundan büyüğü olan Fobos etrafında yörüngeye oturması bekleniyor. Fobos ve Deimos'u uzaktan inceledikten sonra, CNES ve DLR tarafından geliştirilen 25 kilogramlık Idefix adlı keşif aracını 2029 yılının başlarında serbest bırakacak. Ana uzay aracının ise 2030'da Fobos'a iniş yapması planlanıyor. JAXA, iki yumuşak inişle 10 gramdan fazla malzeme toplamayı ve bu örnekleri içeren yeniden giriş kapsülünün 2031'de Avustralya'da geri alınmasını hedefliyor. Bilim insanları, Fobos ve Deimos'un yakalanmış asteroitler mi yoksa Mars'a dev bir çarpmanın yörüngeye fırlattığı enkaz kalıntıları mı olduğunu belirlemek için bu örneklere ihtiyaç duyuyor.
H3 Roketinin Başarılı Dönüşü
Bu fırlatma, JAXA ve Mitsubishi Heavy Industries tarafından ortaklaşa geliştirilen H3 Fırlatma Aracı için önemli bir başarıya işaret ediyor. H3, 22 Aralık 2025'teki sekizinci uçuşunda yaşanan ve ikinci aşama motorunun erken kapanması nedeniyle Michibiki No. 5 navigasyon uydusunun planlanan yörüngesine ulaşamamasıyla sonuçlanan arızanın ardından üçüncü kez üst üste başarılı bir uçuş gerçekleştirdi. H3, 12 Haziran 2026'da booster'sız 30 konfigürasyonunun test edildiği altıncı uçuşuyla göreve geri dönmüştü. Ardından 11 Ağustos 2026'da dokuzuncu uçuşunda Michibiki No. 7 uydusunu yörüngeye yerleştirdi. MMX görevi, H3'ün Dünya yörüngesinin ötesine gönderdiği ilk faydalı yük olma özelliğini taşıyor ve aracın uzay keşiflerindeki yeteneklerini gözler önüne seriyor.
