Kanada'nın hava gücünü modernize etme yolculuğunda kritik bir adım atıldı. Lockheed Martin tarafından üretilen Kanada'ya ait ilk F-35A savaş uçağı, 23 Eylül 2026 tarihinde Teksas'taki Fort Worth tesislerinden havalanarak başarılı bir ilk uçuş gerçekleştirdi. Bu önemli gelişme, Kanada hükümetinin 88 adetlik F-35 alım anlaşmasını kapsamlı bir şekilde gözden geçirmeye devam ettiği, havacılık ve savunma çevrelerinde yakından takip edilen bir döneme denk geldi.
Kanada'nın İlk F-35'i Gökyüzünde: Teslimat Süreci Başladı
Lockheed Martin Kanada, sosyal medya platformları üzerinden yaptığı açıklamayla, Kraliyet Kanada Hava Kuvvetleri (RCAF) işaretlerini gururla taşıyan uçağın ilk uçuşunu teyit etti. Üretim tanımlaması AR-1 olan bu jet, Kanada'nın askeri envanterine CF-35A olarak dahil edilecek ve ülkenin hava savunma kapasitesine modern bir soluk getirecek. İlk uçuş, uçağın Kanada'ya nihai teslimatından önce gerçekleştirilecek kapsamlı havada test ve değerlendirme sürecinin başlangıcını işaret ediyor.
Kanada'nın yayınladığı teslimat takvimine göre, ilk sekiz F-35 savaş uçağının 2026 ve 2027 yıllarında pilot eğitimleri için ABD'nin Arizona eyaletindeki Luke Hava Kuvvetleri Üssü'ne gönderilmesi planlanıyor. Bu, Kanadalı pilotların yeni nesil savaş uçağına adaptasyonunu sağlayacak kritik bir aşama. Kanada topraklarına ulaşacak ilk F-35'lerin ise 2028 yılının sonlarında Alberta'daki Cold Lake üssünde konuşlandırılması bekleniyor. Bu teslimatlar, RCAF'ın operasyonel kabiliyetlerini güçlendirme hedefinin somut adımları olarak öne çıkıyor.
F-35 Alımında Devam Eden İnceleme ve Stratejik Değerlendirmeler
Kanada, RCAF'ın yaşlanan CF-18 Hornet filosunun yerini alması amacıyla 88 adet F-35A tedariki için Ocak 2023'te Lockheed Martin ile prensipte bir anlaşmaya varmıştı. Ancak Başbakan Mark Carney, Mart 2025'te bu büyük çaplı alımın yeniden gözden geçirilmesi talimatını verdi. Bu stratejik değerlendirme, F-35'in ülke için hala en uygun seçenek olup olmadığını, askeri gereksinimleri, Kanada endüstrisine sağlayacağı faydaları, potansiyel alternatif savaş uçaklarını ve Kanada'nın Kuzey Amerika Hava Savunma Komutanlığı (NORAD) ile NATO'ya olan taahhütlerini detaylı bir şekilde inceliyor.
Hükümet, ilk 16 uçak için taahhüdünü sürdürürken, kalan 72 uçağı kapsayan daha geniş alım anlaşması üzerindeki inceleme devam ediyor. Savunma Bakanı David McGuinty, Eylül 2026'da yaptığı açıklamada, Kanada'nın bu kritik kararı vermek için gerekli tüm zamanı ayıracağını vurguladı. Bu süreçte dikkat çeken bir diğer nokta ise, Kanada'nın Şubat 2026'da 14 adet F-35 için uzun tedarik süreli bileşenlerin ödemesini yapmaya başlamış olması. Bu tür ödemeler, uçak montajından çok önce sipariş edilmesi gereken kritik parçaları kapsıyor ve projenin belirli bir ivme kazandığını gösteriyor.
F-35 alımının gözden geçirilmesi kararı, özellikle ABD ile Kanada arasındaki ilişkilerde yaşanan gerginliklerin ardından geldi. Bu gerginlikler arasında gümrük tarifeleri üzerindeki anlaşmazlıklar ve dönemin ABD Başkanı Donald Trump'ın Kanada'nın bir ABD eyaleti olması yönündeki tartışmalı önerileri yer alıyordu. Bu siyasi arka plan, Kanada'nın savunma tedarik stratejilerini yeniden değerlendirmesine yol açtı. Bu bağlamda, İsveçli Saab firmasının Gripen savaş uçağı, filonun bir kısmı için potansiyel bir alternatif olarak gündeme geldi.
Kanada, mevcut CF-18 Hornet filosunu 2032 yılında tamamen envanterden çıkarmayı hedefliyor. Kanada Ulusal Savunma Bakanlığı, ülkenin hava savunma kabiliyetinde herhangi bir boşluk oluşmaması için yeni savaş uçağı filosunun bu tarihe kadar tam operasyonel hale gelmesinin hayati önem taşıdığını belirtiyor. Bu durum, devam eden F-35 değerlendirme sürecine stratejik bir aciliyet ve hassasiyet katıyor.
