Küresel Hava Yolu Yolcu Talebinde Düşüş
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) tarafından açıklanan Mayıs 2026 küresel yolcu talebi verileri, hava yolu sektöründe bir önceki yıla göre %2,2'lik bir düşüş yaşandığını ortaya koydu. Bu gerilemenin temel nedeni olarak Orta Doğu'daki savaşın etkileri gösterilirken, bölge hariç tutulduğunda talepte %0,7'lik bir artış kaydedildi.
Gelir yolcu kilometresi (RPK) cinsinden ölçülen toplam talep, Mayıs 2025'e kıyasla %2,2 azaldı. Orta Doğu dışındaki bölgelerde ise talep %0,7 oranında büyüdü. Mevcut koltuk kilometresi (ASK) cinsinden ölçülen toplam kapasite, yıllık bazda %2,3 düşüş gösterdi. Yolcu doluluk oranı (load factor) ise %83,5 ile Mayıs 2025'e göre 0,1 puan artarak Mayıs ayı için rekor bir seviyeye ulaştı.
Uluslararası talep, Mayıs 2025'e göre %1,6 geriledi. Orta Doğu hariç tutulduğunda ise uluslararası talep %3,1 arttı. Uluslararası kapasite yıllık bazda %2,4 azalırken, doluluk oranı %83,7 olarak gerçekleşti ve Mayıs 2025'e göre 0,7 puan yükseldi. Yurt içi talep ise Mayıs 2025'e kıyasla %3,1 daraldı. Yurt içi kapasite yıllık bazda %2,1 düşerken, doluluk oranı %83,0 ile 0,8 puanlık bir düşüş yaşadı.
IATA Genel Direktörü Willie Walsh'tan Değerlendirme
IATA Genel Direktörü Willie Walsh, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Mayıs ayında hava yolu yolcu talebi, Orta Doğu'daki savaşın etkisiyle yıllık bazda %2,2 azaldı. Düşüş, Orta Doğu'daki taşıyıcılarda yoğunlaşarak yıllık %28,4'lük bir gerileme gösterdi. Bu, Nisan ayında kaydedilen %46,6'lık düşüşe kıyasla önemli bir iyileşme olup, bölgenin dayanıklılığının bir işaretidir. Özellikle, Kuzey Amerika ve Asya'da da talepte yıllık daralmalar gördük, bu durum büyük ölçüde ABD ve Çin'deki yurt içi pazar koşullarıyla ilgiliydi" dedi.
Walsh, yüksek yakıt fiyatları ve hava yolu ücretlerine rağmen Mayıs ayındaki talebin genel olarak dirençli göründüğünü belirtti. Petrol fiyatlarındaki son keskin düşüşün cesaret verici bir gelişme olduğunu ancak savaşın yarattığı zorlukların bir süre daha devam edeceğini ifade etti. Hürmüz Boğazı üzerinden petrol arzının belirsizliğini koruduğunu ve düşük petrol fiyatlarının 'normalleşmiş' jet yakıtı fiyatlarına yansımasının zaman alacağını ekledi. Walsh, %2,0 marjla faaliyet gösteren hava yolu şirketlerinin, artan yakıt maliyetlerini karşılamak amacıyla yüksek ücretlerle talep direncini test etmeye devam etmekten başka çaresi kalmayacağını da sözlerine ekledi.
Bölgelere Göre Uluslararası Pazar Durumu
Uluslararası RPK'lar %1,6 düşerken, kapasite %2,4 azaldı. Nisan ayına kıyasla düşüş hızı yavaşladı ve Orta Doğu dışındaki birçok bölge Mayıs ayı için rekor doluluk oranlarına ulaştı. Orta Doğu ise doluluk oranında düşüş yaşayan tek bölge oldu.
Asya-Pasifik hava yolu şirketleri, talepte yıllık bazda %1,3 artış kaydetti. Kapasite %1,1 azalırken, doluluk oranı %85,3 ile 2,0 puan yükseldi. Vietnam'daki jet yakıtı ithalatına getirilen kısıtlamalar, kısa mesafeli rotalarda önemli kapasite kesintilerine yol açarak ay boyunca Asya içi uluslararası trafiğin düşmesine neden oldu.
Avrupalı taşıyıcılar, talepte yıllık %3,8'lik bir artış yaşadı. Kapasite %2,3 artarken, doluluk oranı %85,4 ile 1,2 puan yükseldi. Asya'ya doğrudan trafikteki %15'lik artış, iki bölge arasındaki doğrudan hizmetlere geçişin devam ettiğini gösteriyor.
Kuzey Amerikalı taşıyıcıların talebi yıllık %1,0 artarken, kapasite %0,6 yükseldi ve doluluk oranı %84,0 ile 0,4 puan arttı.
Orta Doğu taşıyıcıları, talepte yıllık %28,8'lik bir düşüş yaşadı. Kapasite %24,3 azalırken, doluluk oranı %76,1 ile 4,8 puan geriledi. İran savaşının etkileri, yıllık trafik karşılaştırmasında hala oldukça olumsuz bir tabloya neden olsa da, aydan aya etki azalmakta ve düşüş oranı Nisan ayının neredeyse yarısı kadar oldu.
Latin Amerikalı hava yolu şirketleri, talepte yıllık %10,5'lik bir artış elde etti. Kapasite %9,0 yükselirken, doluluk oranı %85,0 ile 1,2 puan arttı.
Afrikalı hava yolu şirketleri, talepte yıllık %8,9'luk bir artış gördü. Kapasite %8,3 yükselirken, doluluk oranı %73,4 ile 0,4 puan arttı.
Yurt İçi Pazar Durumu
Mayıs 2026'da yurt içi RPK'lar, bir önceki yılın aynı ayına göre %3,1 düştü. En büyük düşüş Çin'de yaşandı; bu durum, yüksek ücretler ve/veya bu yıl Haziran ayına denk gelen Dragon Boat Festivali ile bağlantılı olabilir. ABD'de de belirgin bir düşüş gözlenirken, diğer çoğu pazarda ılımlı bir büyüme kaydedildi.
Kaynak: IATA Pressroom
