Pakistan, Tayvanlı havayolu şirketlerine hava sahasını kapatma kararı alarak, bölgedeki jeopolitik gerilimi yeni bir boyuta taşıdı. Bu beklenmedik adım, Tayvanlı taşıyıcıları dört yılı aşkın bir sürenin ardından Avrupa rotalarında Rusya hava sahasını yeniden kullanmaya yöneltti. Kararın, Çin'in "Tek Çin" politikasının daha iddialı bir uygulaması olduğu düşünülüyor.
Pakistan Hava Sahası Yasağı ve Jeopolitik Arka Plan
Pakistan'ın Tayvanlı havayollarına hava sahasını kapatma kararının kesin yürürlüğe giriş tarihi tam olarak netleşmese de, Bloomberg tarafından 28 Ekim 2026 tarihinde duyuruldu. Ancak, Tayvanlı taşıyıcıların 25 Ekim 2026 tarihinden itibaren Pakistan hava sahasından kaçınmaya başladığı gözlemlendi. Pakistan ve Çin arasındaki yakın diplomatik ilişkiler ve stratejik işbirlikleri uzun yıllara dayanmasına rağmen, bu politika değişikliğini tetikleyen spesifik nedenler henüz bilinmiyor. Bu yasak, Tayvanlı taşıyıcıların Avrupa destinasyonlarına ulaşımında önemli bir operasyonel kısıtlama yaratmış durumda.
Rusya Hava Sahasına Dönüş ve Operasyonel Zorunluluklar
Pakistan hava sahasına erişimin aniden engellenmesi, Tayvanlı havayollarının Rusya üzerinden uçuşlara başlamasını da beraberinde getirdi. 25 Ekim 2026 akşamı, China Airlines'ın Airbus A350-900 tipi geniş gövdeli uçağıyla icra edilen CI75 sefer sayılı Roma-Fiumicino (FCO) uçuşu, Flightradar24 verilerine göre Rusya hava sahası üzerinden kuzey rotasını takip etti. Taipei-Taoyuan (TPE) dönüş seferi de aynı güzergahı kullandı. Benzer şekilde, EVA Air gibi diğer Tayvanlı taşıyıcılar da o tarihten itibaren Avrupa ile Tayvan arasındaki seferlerinde Rusya hava sahasını kullanmaya başladı.
Tayvanlı havayolları, Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından dört yılı aşkın süredir Rusya hava sahasından gönüllü olarak kaçınıyordu. Bu durum, resmi bir yasaktan ziyade, havayollarının kendi inisiyatifiyle aldığı bir karardı. Ancak Pakistan hava sahasının kapanmasıyla birlikte, Rusya üzerinden uçuşlar, Tayvanlı taşıyıcılar için Avrupa'ya ulaşımda kalan iki olası rotadan biri haline geldi.
Alternatif Güzergahların Kısıtlılığı ve Sektörel Etkileri
Tayvanlı havayolları için diğer uygulanabilir seçenek, Çin hava sahasından da yasaklı oldukları için bu bölgeden kaçınarak, Orta Doğu üzerinden çok daha güneyden bir rota izlemek. Ancak bu güzergah, hem uçuş süresini önemli ölçüde artıracak hem de beraberinde ek yakıt tüketimi getirecek. Ayrıca, son bir yılda Orta Doğu hava sahasında da ciddi aksaklıklar yaşanması, bu alternatifin güvenilirliğini düşürüyor. Bu durum, havayollarını operasyonel verimlilik ve maliyet açısından daha az cazip seçeneklere yöneltiyor.
Bu operasyonel değişiklikler, Avrupa ile Tayvan arasındaki kapasitede yaşanan ılımlı artış bağlamında gerçekleşiyor. Hem EVA Air hem de China Airlines, 2026 yılında Avrupa rotalarındaki frekanslarını artırdı. Starlux Airlines ise ilk Avrupa seferini Prag'a (PRG) başlatırken, 2027'de Barselona (BCN) ve Zürih (ZRH) gibi yeni Avrupa destinasyonları ekleme planlarını duyurdu. Artan sefer sayıları ve yeni destinasyonlar, hava sahası kısıtlamalarının havayollarının büyüme stratejileri üzerindeki etkisini daha da belirginleştiriyor.