Federal Havacılık İdaresi (FAA), 14 Ağustos 2026 gecesi Phoenix Sky Harbor Uluslararası Havalimanı (PHX) yakınlarında aynı çağrı işareti olan "American 2482" ile eş zamanlı olarak havada bulunan iki American Airlines Boeing 737-800 uçağı hakkında kapsamlı bir soruşturma başlattı. Bu nadir ve potansiyel olarak tehlikeli durum, havacılık sektöründe çağrı işareti yönetiminin ve operasyonel prosedürlerin önemini bir kez daha gözler önüne serdi.
Olay Nasıl Gelişti?
Olay, yerel saatle gece yarısından kısa bir süre sonra meydana geldi. American Airlines, Chicago O’Hare Uluslararası Havalimanı (ORD) ile Phoenix arasındaki rotada 2482 sefer numarasını hem gidiş hem de dönüş uçuşları için kullanmaktadır. Normalde, bu rotada tek bir uçak Phoenix'te dönüş yaparak seferi tamamlar. Ancak, söz konusu tarihte Chicago'dan gelen uçuş, kötü hava koşulları nedeniyle gecikme yaşadı ve planlanan 22:43 varış saati yerine 00:13'te iniş yapabildi.
Havayolu, dönüş seferini geciktirmek yerine, Phoenix'te bulunan ikinci bir Boeing 737-800 uçağını bu uçuş için görevlendirdi. Bu ikinci uçak, ilk uçak iniş yapmadan önce, saat 23:58'de Phoenix'ten kalkış yaptı. Sonuç olarak, her iki uçak da aynı anda, aynı çağrı işaretiyle ve aynı frekans üzerinde havada bulunuyordu. Havacılık prosedürlerine göre, bu tür bir durum öngörüldüğünde, ikinci uçuşun kalkıştan önce farklı bir numara ile yeniden dosyalama yapılması veya çağrı işaretine bir harf eklenmesi gerekmektedir. Kaynak metinde belirtildiği üzere, bu adımların hiçbiri atılmamıştır.
Hava Trafik Kontrolörlerinin Kritik Müdahalesi
Flightradar24 verilerine göre, iniş yapan uçak 11.000 feet irtifadan alçalırken, kalkış yapan uçak 9.000 feet irtifaya tırmanıyordu. Bu kritik anda, hem uçuş ekipleri hem de ilgili sektörde görevli hava trafik kontrolörü, çağrı işareti tekrarını fark etti. FAA, olay boyunca gerekli ayırma mesafesinin korunduğunu ve hiçbir uçağın çarpışma önleme sistemi (TCAS) tarafından bir çözüm tavsiyesi (resolution advisory) almadığını bildirdi.
Çatışma belirgin hale geldiğinde, kontrolör duruma derhal müdahale etti. Uçaklara "inişteki American 2482" ve "kalkıştaki American 2482" şeklinde hitap ederek ayrım sağladı. Kalkış yapan uçağı 9.000 feet irtifayla sınırlarken, iniş yapan uçağı bunun üzerinde tuttu ve her iki ekibe de trafik uyarıları iletti. Her iki uçuş ekibi de diğer uçağı görüş alanında olduğunu rapor etti. Kontrolör, frekans üzerinden yaptığı açıklamada, 25 yıllık meslek hayatında aynı çağrı işaretiyle iki uçağın birleştiğini görmediğini ve durumun "felaketle sonuçlanabileceğini" ifade etti. American Airlines ise olayla ilgili koşulları incelediğini ve kontrolörler ile kendi ekiplerini güvenli ayrımı sürdürdükleri için takdir ettiğini belirtti.
Sektörel Riskler ve Devam Eden Soruşturmalar
Çağrı işareti benzerliği ve tekrarı, düzenleyiciler ve hava seyrüsefer hizmet sağlayıcıları için uzun süredir devam eden bir endişe kaynağıdır. Bu tür durumların önüne geçmek için alfanümerik çağrı işaretlerinin kullanımı teşvik edilse de, ABD'li havayolları bunları henüz sistematik olarak benimsememiştir. FAA'nın bu olaya ilişkin soruşturması, bu yıl içinde ABD hava sahasında yaşanan bir dizi olayın ardından geldi. Haziran 2026'da Miami Uluslararası Havalimanı'nda aktif bir piste giren iş jeti nedeniyle iptal edilen kalkış ve Mart 2026'da Santa Ana yakınlarında bir United Airlines 737-800'ün önünden geçen bir Black Hawk helikopteri gibi olaylar, FAA'nın inceleme listesinde yer alıyor. Kurum, tüm bu soruşturmaları, ulusal hava sahası sistemindeki sertifikalı kontrolör açığıyla mücadele ederken yürütüyor.
