Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), Pratt & Whitney Canada (P&WC) tarafından kullanılmış motor parçaları pazarında rekabet endişelerine yol açan sözleşme şartlarında yapılan değişiklikleri memnuniyetle karşıladığını duyurdu. Bu hamle, özellikle PT6 ve PW100 serisi turboprop motorların satış sonrası pazarında bağımsız tedarikçilerin ve bakım atölyelerinin erişimini artırarak sektördeki rekabeti güçlendirmeyi hedefliyor.
Rekabet Endişelerine Yanıt ve Kapsam
P&WC'nin sözleşme şartlarında yaptığı bu düzenlemeler, şirketin bakım ağı içerisindeki atölyeler üzerindeki kısıtlamaları kaldırıyor. Daha önce, bu kısıtlamalar bağımsız tedarikçilerin kullanılmış motor malzemelerine ve ilgili hizmetlere erişimini sınırlayabiliyordu. Yapılan değişiklikler, P&WC'nin PT6 ve PW100 serisi turboprop motorlarının kullanılmış parçalarıyla sınırlı olup, şirketin daha büyük ticari jet motorlarını veya regülatör onaylı alternatif parça ve onarımların kullanımını kapsamamaktadır.
IATA Operasyon, Güvenlik ve Emniyet Kıdemli Başkan Yardımcısı Nick Careen, Avrupa Komisyonu Rekabet Genel Müdürlüğü'nün çalışmaları sonucunda P&WC'nin bu değişiklikleri yapmasının, turboprop motor satış sonrası pazarının bir bölümüne daha fazla rekabet ve seçenek getireceğini belirtti. Careen, adil erişim, rekabet ve müşteri seçimi ilkelerinin tüm motor satış sonrası pazarında uygulanması gerektiğini vurguladı. Havayollarının kullandığı motor ne olursa olsun, regülatör onaylı tüm bakım tesisleri ile parça ve onarım seçenekleri arasında özgürce seçim yapabilmesi gerektiğini ifade eden Careen, kısa vadede bu durumun parça kıtlığını ve bakım kapasitesi kısıtlamalarını hafifleterek artan maliyetleri ve yerde kalan uçak sorununu çözmede önemli bir rol oynayabileceğini ekledi. Uzun vadede ise sektörün, motor satış sonrası pazarında daha fazla rekabetin getireceği verimliliğe ihtiyaç duyduğunu dile getirdi.
Sektör İçin Anlamı ve Beklentiler
Mevcut tedarik zinciri sorunlarının, parça kıtlığı ve bakım kapasitesi eksiklikleri de dahil olmak üzere, önemli boyutlara ulaştığı biliniyor. IATA ile Oliver Wyman tarafından yapılan bir çalışma, tedarik zinciri kısıtlamalarının 2025 yılında havayollarının motor kiralama ve bakım maliyetlerine yaklaşık 5,7 milyar dolar ek yük getireceğini tahmin etmişti. Daha fazla rekabet ve parça ile onarım için daha fazla seçeneğin, bu baskıları hafifletmeye yardımcı olabilecek önlemler arasında olduğu belirtiliyor.
Avrupa Komisyonu Rekabet Genel Müdürlüğü'nün P&WC soruşturmasının sonucu, IATA'nın bu yılın başlarında CFM International ile satış sonrası uygulamalar konusunda yenilenen anlaşmasıyla elde edilen faydalara bir yenisini ekliyor. CFM anlaşması da bağımsız bakım sağlayıcılarının rekabet etmesini sağlayarak ve regülatör onaylı tüm parça ve onarım seçeneklerinin kullanımını destekleyerek bakım seçeneklerini artırma odaklı benzer bir yaklaşımla CFM'nin ticari motor portföyünde rekabeti güçlendirmişti.
