İsveçli havacılık ve savunma devi Saab, ülkenin gelecekteki savaş uçağı sistemine yönelik çalışmalarını bir üst seviyeye taşıyacak önemli bir sipariş aldığını duyurdu. İsveç Savunma Malzemeleri İdaresi (FMV) tarafından verilen bu yeni siparişle, Saab'ın 2040 sonrası İsveç'in muharip hava yeteneğini şekillendirecek ileri düzey etütleri ve demonstratör faaliyetleri genişletilecek.
Saab tarafından 9 Eylül 2026 tarihinde yapılan açıklamaya göre, söz konusu sipariş 2026-2028 dönemindeki çalışmaları kapsıyor ve 2029 ile 2030 yılları için opsiyonlar içeriyor. Yaklaşık 2.9 milyar İsveç Kronu (yaklaşık 302 milyon ABD Doları) değerindeki bu anlaşma, Saab'ın 2024 ve 2025 yıllarında aldığı önceki sözleşmelerin üzerine inşa ediliyor. Şirket, bu yeni fazda hem uçan hem de yer tabanlı demonstratörler, ileri düzey etütler ve insanlı-insansız hava araçlarını kapsayan gelecek sistem konseptlerinin geliştirilmesinin yer aldığını belirtti.
Gelecek Savaş Uçağı Çalışmaları Genişletiliyor
Daha önce de programın önceki aşamalarında demonstratör faaliyetleri için finansman sağlanmıştı. FMV, 14 Ekim 2025 tarihinde yaptığı bir duyuruda, Saab ile olan sözleşmesine ek olarak 2.676 milyar SEK değerinde bir anlaşma yapıldığını ve bunun konsept etütleri, teknoloji geliştirme ve uçan bir demonstratör üzerindeki çalışmaları kapsadığını belirtmişti.
Bu önceki düzenlemeye göre, konsept ve teknoloji geliştirme çalışmalarının 2026'nın üçüncü çeyreği sonuna kadar devam etmesi, ilk uçuşları da içeren demonstratör çalışmalarının ise 2027 yılına kadar sürmesi planlanıyordu. Dolayısıyla, son alınan sözleşme, bu faaliyetleri en az bir yıl uzatıyor ve her iki opsiyonun da kullanılması halinde 2030'a kadar devam etme potansiyeli taşıyor.
Saab, bu programın İsveç'in sistem entegrasyonu, otonomi, iz adaptasyonu (signature adaptation), itki sistemleri, dijital geliştirme ve gelecek üretim metotları alanlarındaki yeteneklerini güçlendirmeyi, aynı zamanda uzmanlık oluşturmayı ve teknik riski azaltmayı amaçladığını vurguladı. Saab Havacılık İş Alanı Başkanı Lars Tossman, konuyla ilgili açıklamasında, "FMV'nin bu yeni sözleşmeyle Saab'a olan güvenini sürdürmesinden büyük memnuniyet duyuyoruz," ifadelerini kullandı.
İsveç'in 2040 Sonrası Hava Gücü Vizyonu
Bu sözleşme, İsveç'in "Koncept för Framtida Stridsflyg (KFS)" olarak bilinen Gelecek Muharip Havacılık Konsepti etüdünün bir parçası. Saab, KFS'yi ilk kez Mayıs 2024'te kamuoyuna açıklamıştı.
KFS, FMV'nin İsveç Silahlı Kuvvetleri ve İsveç Savunma Araştırma Ajansı (FOI) ile birlikte yürüttüğü daha geniş kapsamlı "Vägval stridsflyg" programının altında yer alıyor. FMV, bu çabanın, İsveç'in 2040 sonrası muharip hava yeteneğini nasıl sağlayacağına dair gelecekteki bir karar için teknik ve operasyonel temeli oluşturmayı hedeflediğini belirtiyor.
Çalışmaların bazı bölümleri halihazırda uçuş testlerinden geçiyor. FMV, KFS kapsamında yürütülen Project Beyond inisiyatifini finanse ediyor. Bu inisiyatif çerçevesinde, Mayıs ve Haziran 2025'te bir Gripen E uçağı, Helsing'in Centaur yapay zeka ajanı ile Baltık Denizi üzerinde uçuşlar gerçekleştirmişti.
Saab ayrıca, gelecekteki muharip hava çalışmalarının insansız tarafına da bir zaman çizelgesi koydu. Şirket, 22 Ağustos 2026 tarihinde Malmen Hava Üssü'nde A3-001 olarak adlandırılan insansız bir muharip hava sistemi konseptinin tam ölçekli modelini tanıttı. Saab İleri Programlar İş Birimi Başkanı Peter Nilsson, Saab'ın 2030'dan önce savaş uçağı benzeri özelliklere sahip insansız demonstratörleri uçurmayı planladığını ifade etti. Nilsson, A3'ü, İsveç'in mevcut çalışmalar üzerine inşa etmeye karar vermesi halinde 2030'ların ortalarında devreye girebilecek ayrı bir Saab sistem konsepti olarak tanımladı.
