Irak'ın ulusal havayolu taşıyıcısı Irak Hava Yolları (Iraqi Airways), Körfez Savaşı'nın hemen öncesinde, Ocak 1991'de olası bombardımanlardan korunmak amacıyla Tunus'a gönderilen iki Boeing 747 tipi uçağını yeniden satışa çıkardı. Aralarında eski Devlet Başkanı Saddam Hüseyin tarafından kullanıldığı belirtilen özel performanslı Boeing 747SP modelinin de bulunduğu bu jumbo jetler, yaklaşık 35 yıldır Tunus'taki Tozeur-Nefta Uluslararası Havalimanı'nda atıl vaziyette bekliyordu.
Havayolu şirketi, her bir uçak için 900 bin dolar tahmini bedel belirleyerek, doğrudan satış yöntemiyle bu tarihi varlıkları elden çıkarmayı hedefliyor. Şirketin resmi internet sitesinde yayımlanan ilana göre, satış süreci hem kurumsal hem de bireysel alıcılara açık olacak ve teklifler uçakların ayrı ayrı veya birlikte satın alınması yönünde yapılabilecek.
Tarihi Jumbonun Satış Detayları ve Geçmişi
Satışa sunulan uçaklardan ilki, 1982 üretimi, YI-AGP tescilli ve 22366 seri numaralı bir Boeing 747-200C modeli. Bu çok yönlü uçak, yolcu ve kargo taşımacılığı arasında dönüştürülebilme özelliği ve burun bölümündeki geniş kargo kapısıyla dikkat çekiyor. Diğer uçak ise yine 1982 üretimi, YI-ALM tescilli ve 22858 seri numaralı Boeing 747SP tipi. Sadece 45 adet üretilen bu özel performanslı 747SP serisinin, Saddam Hüseyin döneminde Irak Devlet Başkanlığı ve VIP taşımacılığında kullanıldığı biliniyor. Her iki uçak da Pratt & Whitney JT9D-7F motorlarıyla donatılmıştı.
Bu iki Boeing 747, Körfez Savaşı'nın başlamasıyla birlikte Irak'tan Tunus'a nakledilmişti. Ancak savaş sonrası uygulanan uluslararası yaptırımlar, Kuveyt ile yaşanan mali ve hukuki anlaşmazlıklar ile Tozeur-Nefta Havalimanı'nda biriken yüksek park ücretleri nedeniyle Irak'a geri dönemedi. Yaklaşık 35 yıldır açık alanda bekleyen bu uçakların, yeniden uçuşa elverişli hale getirilmesi teknik ve ekonomik açıdan mümkün görünmüyor.
Satış Süreci ve Alıcılar İçin Şartlar
Irak Hava Yolları, alıcılardan satın alma bedelinin yüzde 20'si oranında, yani uçak başına 180 bin dolar ön teminat talep edecek. Ayrıca toplam satın alma bedeli üzerinden yüzde 2 hizmet ücreti alınacak. Uçaklar, mevcut durumlarıyla ('as is') ve herhangi bir teknik garanti verilmeksizin satılacak. Mülkiyet devri, gümrük işlemleri, nakliye, vergiler ve diğer tüm masraflar alıcı tarafından karşılanacak.
Şirketin 18 Kasım 2026 tarihli resmi ilanına göre, ön başvurular 30 gün boyunca Bağdat ve Tunus'tan elektronik posta veya WhatsApp üzerinden alınacak. Bu aşamada herhangi bir teminat yatırılması gerekmeyecek. Ciddi alıcılar, gerekli belgeleri ve teminatları sunmak üzere Irak'ın Tunus Büyükelçiliği'ne davet edilecek. Satış komisyonunun 21 Aralık 2026 ile 5 Ocak 2027 tarihleri arasında büyükelçilikte çalışması planlanıyor. Kazanan alıcının, teklifinin kabul edildiğinin bildirilmesinden itibaren en geç 5 gün içinde satın alma bedelini ve ilgili masrafları ödemesi gerekecek. Satışın kesinleşmesi ise Irak Ulaştırma Bakanı'nın komisyon kararını onaylamasına bağlı olacak.
Irak Hava Yolları, aynı uçakları 2023 yılında da satışa çıkarmış, ancak o dönemde her birine 494 bin dolar değer biçilmesine rağmen satış girişimi sonuçlanmamıştı. Bu kez açık artırma yerine doğrudan satış yönteminin tercih edilmesi ve bireysel alıcıların da başvuru yapabilmesi dikkat çekiyor. Özellikle Saddam Hüseyin döneminde kullanılan Boeing 747SP'nin, yeni alıcının kararına bağlı olarak bir müze veya havacılık sergisi olarak korunması ihtimali de sektörde konuşulan konular arasında yer alıyor.


