TBMM'de Pilotlara ve Mühendislere Yeşil Pasaport Teklifleri Gündemde
Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM), kamuoyunda “yeşil pasaport” olarak bilinen hususi damgalı pasaportun kapsamını genişletmeye yönelik iki ayrı kanun teklifi sunuldu. Bu tekliflerden biri havayolu pilotlarını hedeflerken, diğeri Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) üyesi mühendis ve mimarları kapsıyor. Her iki teklif de şu an itibarıyla TBMM İçişleri Komisyonu'na sevk edilmiş durumda olup, yasalaşma süreçleri devam ediyor.
Pilotlar İçin 5 Yıl Fiili Uçuş Şartı Önerisi
YENİ Parti Bursa Milletvekili Hasan Öztürk tarafından Meclis'e sunulan teklif, havacılık sektörünün önemli bir talebini gündeme taşıyor. Teklif uyarınca, havayolu pilot lisansını aldığı tarihten itibaren en az 5 yıl boyunca fiilen uçuş hizmetinde bulunmuş pilotların hususi damgalı pasaporttan faydalanması öngörülüyor. Bu düzenlemenin gerekçesi olarak, pilotların uluslararası eğitimler, uçuş testleri ve yeni uçak teslim alma süreçleri gibi kritik operasyonlarda karşılaştıkları vize işlemlerinin yol açtığı zaman ve maliyet kayıpları gösteriliyor. Havacılık operasyonlarının küresel doğası göz önüne alındığında, bu tür bir kolaylık, Türk pilotlarının uluslararası arenadaki hareket kabiliyetini artırarak sektörün verimliliğine katkı sağlayabilir.
Mühendis ve Mimarlar İçin Kıdem Şartı ve Önceki Gündemler
Diğer kanun teklifi ise Sivas Milletvekili Ulaş Karasu tarafından sunuldu. Bu teklif, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) üyesi olan ve mesleklerinde en az 10 yıl kıdeme sahip mühendis ve mimarlara hususi damgalı pasaport verilmesini amaçlıyor. TBMM'nin resmi kayıtlarına göre, bu teklif Meclis Başkanlığı'na 28 Eylül 2026 tarihinde ulaşmış ve 1 Ekim 2026 tarihinde İçişleri Komisyonu'na sevk edilmiştir. Teklifin mevcut durumu “Komisyonda” olarak kayıtlara geçti.
Ancak, mühendis ve mimarlara yönelik benzer bir düzenlemenin daha önce de Meclis gündemine geldiği biliniyor. Ulaş Karasu'nun 30 Temmuz 2025 tarihli önceki teklifi de yine TMMOB'ye bağlı odalara üye ve en az 10 yıl kıdeme sahip meslek mensuplarına yeşil pasaport verilmesini önermiş, ancak o teklif de İçişleri Komisyonu'nda kalmıştı. Bu durum, konunun Meclis'te daha önce de tartışıldığını ve bir süredir çözüm bekleyen bir talep olduğunu gösteriyor.
Haziran 2026'da ise Kayseri Milletvekili Mustafa Baki Ersoy tarafından verilen bir yazılı soru önergesiyle, belirli hizmet süresini tamamlayan kokpit ve kabin ekiplerinin hususi damgalı pasaport kapsamına alınıp alınmayacağı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na sorulmuştu. Bu da, havacılık sektöründeki farklı meslek gruplarının benzer beklentiler içinde olduğunu ortaya koyuyor.
Tekliflerin Yasalaşma Süreci
Şu an itibarıyla her iki teklif de TBMM'de kanun teklifi aşamasında bulunuyor. Pilotlar, mühendisler ve mimarlar için hususi damgalı pasaport hakkının yürürlüğe girebilmesi için, bu tekliflerin öncelikle İçişleri Komisyonu'nda kabul edilmesi, ardından TBMM Genel Kurulu'nda oylanarak yasalaşması gerekiyor. Bu süreçlerin tamamlanması halinde, ilgili meslek grupları için önemli bir kolaylık sağlanmış olacak.
