ABD Donanması, otonom havacılık teknolojilerindeki lider firmalardan Shield AI'ın yapay zeka pilotlu, dikey kalkış ve iniş (VTOL) kabiliyetine sahip X-BAT savaş uçağı projesine 8 Ekim 2026 tarihinde 150 milyon dolarlık ek bir finansman sağladığını duyurdu. Bu son destekle birlikte, Shield AI'ın kendi 150 milyon dolarlık katkısıyla projenin toplam yatırım miktarı 400 milyon dolara ulaştı. Bu önemli yatırım, X-BAT'ın gelecekteki ihracat potansiyelini güçlendirmeyi ve ABD müttefiklerine satışını kolaylaştıracak teknolojik güvenlik önlemlerini entegre etmeyi hedefliyor.
X-BAT'ın İhracat Potansiyeli ve Uluslararası İş Birlikleri
Pentagon'un Savunma İhracat Edilebilirlik Özellikleri (Defense Exportability Features - DEF) programı kapsamında sağlanan bu finansman, ABD savunma şirketlerinin hassas teknolojileri ifşa etmeden silah sistemlerini yurt dışına satabilmelerine olanak tanıyor. Programa katılan şirketler genellikle maliyetin en az yarısını karşılamakla yükümlü. Shield AI, henüz potansiyel ihracat müşterilerini açıklamamış olsa da, uluslararası üretim ve destek için zemin hazırlıklarına şimdiden başlamış durumda.
Bu bağlamda, şirket Yunan altyapı grubu GEK TERNA ile bir anlaşma imzalayarak, Yunanistan'da X-BAT bileşenlerinin üretimi, uçak montajı ve bakım tesislerinin kurulması olasılıklarını araştırıyor. İki şirket, Yunanistan'ı Güneydoğu Avrupa ve Doğu Akdeniz'deki X-BAT operatörleri için bölgesel bir merkez haline getirmeyi umuyor. İş bölümünün ve tesislerin kesin konumlarının henüz belirlenmediği bu ortaklık, Ege Denizi'ndeki yüzlerce adayı savunmak zorunda olan Yunanistan için stratejik bir önem taşıyor. Pistlere bağımlı olmadan görev yapabilen bir hava aracı, olası bir çatışma durumunda ülkeye önemli bir esneklik sağlayabilir.
Deniz Kuvvetleri Operasyonlarında Yeni Bir Dönem: RIMES Girişimi
Bu son finansman, Ağustos 2026'da açıklanan ve ABD Donanması'nın geleneksel pistlere ihtiyaç duymadan görev yapabilen uzun menzilli taarruz uçakları geliştirme girişiminin bir parçası olan 50 milyon dolarlık ayrı bir yatırımı takip ediyor. Shield AI, bu fonu da kendi 50 milyon dolarlık katkısıyla eşleştirmişti. Pist Bağımsız Deniz Seferi Taarruzu (Runway Independent Maritime Expeditionary Strike - RIMES) olarak bilinen bu girişim, 1.000 pound sınıfı silahları en az 1.400 deniz mili (2.600 kilometre) mesafeye taşıyabilen insansız hava araçlarını hedefliyor.
X-BAT, geleneksel uçak gemisi tabanlı savaş uçaklarının aksine, Arleigh Burke sınıfı muhripler de dahil olmak üzere daha küçük savaş gemilerinden, uzak üslerden ve adalardan operasyon yapabilecek. Shield AI ayrıca X-BAT'ın uçak gemileri ve amfibi hücum gemileri gibi daha büyük gemilerde de rol alabileceğini öngörüyor. Shield AI'ın ABD Donanması misyon çözümleri başkanı ve eski USS Gerald R. Ford uçak gemisi komutanı J.J. Cummings, X-BAT'ın kompakt boyutunun, mevcut uçuş operasyonlarını aksatmadan daha fazla muharebe sortisi yapılmasına olanak tanıyacağını belirtti. Şirket, uçağı geleneksel insanlı savaş uçaklarıyla birlikte çalışacak şekilde tasarlıyor ve bu sayede uçak gemisi hava kanatlarına, uçuş güvertesi operasyonlarında büyük değişiklikler gerektirmeden ek taarruz gücü kazandırmayı hedefliyor.
Shield AI'a göre, GE Aerospace dahil olmak üzere şirkette ve tedarikçilerinde yaklaşık 500 mühendis, ilk X-BAT test uçağı üzerinde çalışıyor. Geliştirme ekibi motoru çalıştırmış ve dikey kalkış-inişi sağlayan itki yönlendirme sistemini test etmiş durumda. İç silah bölmelerinin tasarımı için rüzgar tüneli testleri de tamamlandı. X-BAT, F-15 ve F-16 savaş jetlerinin bazı varyantlarında da kullanılan GE Aerospace F110 motorunu kullanacak. Hivemind yapay zeka yazılımı ise uçağı, özellikle GPS sinyallerinin veya iletişimin kesildiği ortamlarda otonom olarak uçurmak üzere tasarlandı. Şirket, X-BAT'ın 1.000 deniz mili (1.852 kilometre) muharebe yarıçapına ve dahili bölmelerde 2.000 pound'a kadar silah taşıma kabiliyetine sahip olmasını hedefliyor. Uçak henüz uçmamış olsa da, Shield AI ilk uçuş testlerinin 2026 sonundan önce başlamasını bekliyor. Bu, şirketin X-BAT'ı ilk kez Ekim 2025'te tanıttığında belirtilen zaman çizelgesiyle tutarlı.
