ABD, Avrupa Yatırım Bankası (EIB) tarafından Airbus'a sağlanan 3 milyar avroluk (yaklaşık 3.4 milyar dolar) finansmanın, Avrupa Birliği ile havacılık sektöründeki ticaret ateşkesini tehlikeye atabileceği yönünde ciddi bir uyarıda bulundu. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, 26 Ekim 2026 tarihli açıklamasında, defalarca talep edilmesine rağmen anlaşmanın detaylarının hâlâ kendilerine ulaşmadığını belirtti. Bu durum, transatlantik havacılık ticaretinde önemli bir belirsizlik yaratıyor.
Finansman Tartışması ve Arka Plan
Avrupa Yatırım Bankası, bu yılın başlarında Airbus için 3 milyar avroya kadar finansmanı onaylamıştı. Banka, 29 Haziran 2026 tarihinde bu finansman paketini duyurmuş ve 1 milyar avroluk ilk kredinin, bankanın onayladığı en büyük kurumsal finansman paketi olan 3 milyar avroluk taahhüdün bir parçası olarak imzalandığını açıklamıştı. Bu fonların, Airbus'ın Fransa, Almanya ve İspanya'daki ticari havacılık, savunma ve uzay alanındaki araştırma ve geliştirme faaliyetlerini desteklemesi amaçlanıyor.
Ancak ABD, bu finansmanın Airbus'a Boeing karşısında haksız bir avantaj sağlayıp sağlamadığını sorguluyor. Washington ve Brüksel, uçak anlaşması kapsamında büyük ticari uçak geliştirme ve üretimi için piyasa koşullarında finansman sağlama taahhüdünde bulunmuştu. ABD Ticaret Temsilcisi Greer, Avrupa hükümetlerini Airbus'a verdikleri destekle ABD havacılık şirketlerini ve çalışanlarını dezavantajlı duruma düşürmekle suçladı. Greer, Washington'ın tarifeleri askıya almayı piyasa bazlı finansman taahhüdü karşılığında kabul ettiğini, ancak EIB anlaşması hakkında ihtiyaç duyduğu bilgilere hâlâ sahip olmadığını vurguladı. Boeing de Temmuz 2026'da Trump yönetiminden kredi hakkında daha fazla bilgi talep etmişti.
Ticaret Ateşkesi ve Gelecek Adımlar
Airbus, söz konusu krediyi savunarak, bunun daha önce düzenlediği ticari kredilere benzer "standart bir kurumsal finansman tesisi" olduğunu belirtti. Şirket sözcüsü, hükümetlerle daha fazla bilgi paylaşmaya istekli olduklarını ve ilgili makamlarla çalıştıklarını ifade etti. EIB de olağandışı bir destek sunduğunu reddederken, Airbus Mali İşler Direktörü Thomas Toepfer daha önce finansmanın piyasa oranlarından alındığını belirtmişti.
ABD ve AB, uçak sübvansiyonu anlaşmazlıklarından kaynaklanan tarifeleri beş yıl süreyle askıya almak üzere Haziran 2021'de anlaşmışlardı. Bu anlaşma kapsamında, anlaşmazlıkları ele almak için bir çalışma grubu kurulmuş ve hükümet destekli uçak araştırmalarında daha fazla şeffaflık taahhüt edilmişti. Anlaşma, krediler için ticari koşulların ötesinde, her iki tarafın da diğer tarafın uçak endüstrisine zarar verecek araştırma fonlarından veya üreticiye özel diğer desteklerden kaçınmasını da gerektiriyordu. Greer'in açıklamasına göre, tarife duraklaması bu yaz uzatıldı. Washington, Avrupa'nın anlaşma kapsamındaki taahhütlerine uyup uymadığını belirlemek için Airbus finansmanının detaylarını talep ediyor ve Greer, AB'yi anlaşmanın ihlal edilmesini önlemek için konuyu hızla çözmeye çağırdı.
