Kazakistan merkezli havayolu şirketi Air Astana, 2026 yılının ikinci çeyreğinde iş hacmini önemli ölçüde artırarak yeni rotalar ekledi ve gelirlerinde kayda değer bir yükseliş kaydetti. Ancak bu olumlu tabloya rağmen, sektör genelindeki motor sorunları ve artan yakıt maliyetleri, grubun yılın ilk yarısını net zararla kapatmasına neden oldu.
Bünyesinde düşük maliyetli havayolu FlyArystan'ı da barındıran Orta Asyalı taşıyıcı, ikinci çeyrekte gelir ve diğer kazançlarının bir önceki yıla göre %18,3 artışla 433,0 milyon dolara ulaştığını bildirdi. Bu büyüme, havayolunun kapasite miktarının geçen yılla yaklaşık aynı seviyede kalmasına rağmen gerçekleşti. Yolcu sayısı %1,7'lik hafif bir düşüşle 2,45 milyona gerilerken, ortalama bilet fiyatları ve mevcut koltuk başına gelirde keskin artışlar yaşandı. Bu durum, gelir artışının temel itici gücünün yolcu sayısındaki artıştan ziyade fiyatlandırma stratejileri olduğunu gösteriyor.
Maliyet Baskısı ve Finansal Sonuçlar
Air Astana'nın ikinci çeyrekteki birim maliyetleri %24,3 oranında yükselerek, birim gelirdeki %18,5'lik artışı geride bıraktı. Bu farkın büyük bir kısmı yakıt giderlerinden kaynaklandı; havayolunun uluslararası istasyonlarındaki ortalama yakıt fiyatları bir önceki yıla göre neredeyse iki katına çıktı. Şirket, bu artışı Orta Doğu'daki çatışmaların neden olduğu devam eden oynaklığa bağlıyor. Ayrıca, Kazakistan tengesinin güçlenmesi ile personel, uçak sahipliği ve bakım harcamalarındaki artışlar da maliyetler üzerinde ek baskı oluşturdu.
Bu faktörlerin birleşimi sonucunda, ikinci çeyrek EBITDAR'ı (Faiz, Vergi, Amortisman ve Kira Öncesi Kar) %3,7 düşüşle 93,6 milyon dolara geriledi. Yılın ilk yarısı geneline bakıldığında ise grup, geçen yılın aynı dönemindeki 10,7 milyon dolarlık kara karşılık, 21,2 milyon dolarlık net zarar açıkladı.
Motor Sorunları Hafifliyor, Ağ Genişlemesi Devam Ediyor
Air Astana'nın maliyet yükünün önemli bir bölümü, 2023'ten bu yana dünya genelindeki havayollarını etkileyen Pratt & Whitney motor sorunlarına dayanıyor. Havayolunun Airbus A320 ailesi filosunun neredeyse tamamı bu motorları kullanıyor ve bu durum, uçakların denetimler için hizmet dışı kalmasına neden oluyor. Şirketten yapılan açıklamaya göre, bu sorunların hafiflemeye başladığı ve geçen yıla kıyasla uçakların yerde kalma sürelerinde yaklaşık %60'lık bir azalma görüldüğü belirtildi. Air Astana, 2027 yazında ise hiçbir uçağın motor sorunu nedeniyle yerde kalmamasını bekliyor. CEO Ibrahim Canliel, motor sorununa ilişkin görünürlüğün önemli ölçüde arttığını ve bu çeyreğin, sorunun kapasite üzerindeki etkisinde bir dönüm noktası olduğunu ifade etti.
Finansal sıkıntılara rağmen Air Astana, uluslararası büyüme planlarını kararlılıkla sürdürdü. Çin, bu genişlemenin ana odak noktası oldu ve bu ülkeye olan kapasite çeyrek bazında %81 arttı. Havayolu, Astana-Guangzhou arasında yeni bir hat açarken, FlyArystan da Aktau'dan Urumçi'ye ve Almatı'dan hem Xi'an hem de Çongçing'e seferler başlattı. Yılın başlarında açılan Şanghay rotasıyla birlikte, grubun 2026 yılı sonuna kadar dokuz Çin şehrine uçuş gerçekleştirmesi bekleniyor. Ayrıca, Hindistan'a olan seferler de artırıldı; Almatı-Delhi uçuşları günde ikiye çıkarıldı. Londra, Frankfurt ve İstanbul'a olan frekanslar da yükseltildi. Larnaka (Kıbrıs) ve Dalaman (Türkiye) gibi destinasyonlara yeni tatil rotaları açılırken, Batum (Gürcistan) ve Da Nang (Vietnam) gibi noktalara yapılan mevsimlik seferler yaz dönemi için yeniden başladı.
Bu ağ genişlemesi, Air Astana'nın Almatı ve Astana'daki merkezleri üzerinden aktarmalı yolcu trafiğinin çeyrek boyunca %82 oranında artmasına yardımcı oldu. Şirket, bu eğilimi, ağ esnekliğinin diğer bölgelerde aksaklıklar yaşandığında adapte olabilme yeteneğinin bir kanıtı olarak görüyor. Air Astana, özellikle yakıt kaynaklı maliyet baskılarının yakın vadede devam etmesini beklediğini ve kar marjlarını korumak için gerektiğinde kapasite ayarlamaları yapmayı planladığını belirtti. Uzun vadede ise havayolu, 2030 yılına kadar birleşik filosunu 86 uçağa çıkarmayı ve orta vadede EBITDAR marjını %20'lerin ortalarına veya yüksek seviyelerine geri döndürmeyi hedefleyen genişleme planlarına bağlı kalıyor.
